تاريخ : چهارشنبه 2 مرداد 1387

پیامک ، گران ترین و درآمدزاترین خدمات مخابرات

اعیاد و مناسبت های مختلف همیشه برای ما آدم هایی که در این دنیای وانفسا خود را هم فراموش کرده ایم، چه برسد به اطرافیانمان، فرصت مناسبی است تا دیگران را به یاد آوریم.به خاطر آوریم چقدر به توجه و حضور همین آدم هایی که از کنارشان به سادگی می گذریم، نیازمندیم و تا چه حد دوستشان داریم.به خاطر آوریم علاقه و محبتمان به آنها قابل قیمت گذاری نیست و حاضریم برای بودنشان و نشان دادن محبتمان به آنها بهای گزافی بپردازیم.


حال این بها می تواند شامل یک پیامک باشد یا یک هدیه آنچنانی!
از پیامک و ارسال پیامک های تبلیغاتی گفتیم، به یاد روز پدر که همین چند روز پیش آن را پشت سر گذاشتیم افتادم. راستش را بخواهید روز پدر امسال با سال های گذشته به برکت افزایش نرخ پیامک لاتین و عدم ارائه نرم افزار کامل پیامک فارسی تا حدودی متفاوت بود.
نه اینکه تصور کنید کاربران اپراتورهای مختلف تلفن همراه به ویژه همراه اول به دلیل افزایش هزینه پیامک، عطای ارسال پیامک را به لقایش بخشیده یا در حق پدرانشان کم لطفی کرده اند! (هر چند برخی از کاربران تلفن همراه با عدم ارسال پیامک به نحوی سعی در نشان دادن نارضایتی خود از اقدام وزارت ارتباطات داشتند). بلکه این اقدام وزارت ارتباطات کاربران تلفن همراه را که خود ما نیز جزئی از آنها هستیم را به این فکر انداخت که دیدار و تبریک حضوری هرگز به پای تبریک پیامکی نمی رسد.اگرچه وزارت ارتباطات هرگز چنین هدفی را دنبال نمی کرد و اذعان کرده است، آمار ارسال پیامک تبریک به مناسبت روز پدر نسبت به سال گذشته افزایش یافته است، اما شواهد نشان می دهد میزان ارسال و دریافت پیامک های تبریک در این ایام برای هر نفر به یک یا دو پیام محدود شده بود. بله، امسال برخلاف سال گذشته صدای زنگ پیامک کاربران مرد تلفن همراه هر دقیقه بلند
نمی شد.احتمالا کاربران تلفن همراه با یک حساب سرانگشتی دریافته بودند به ازای ارسال پیامک تبریک به پدر، پدربزرگ، برادر، دایی و... باید مبلغ زیادی به مخابرات پرداخت کنند.
اگر هم به ارسال پیامک فارسی روی آورده باشند ممکن است گوشی تلفن گیرنده پیامک فارسی به نرم افزار پیامک فارسی مجهز نباشد.از طرفی ارسال پیامک فارسی که هزینه ای معادل 89 ریال دارد، گاه هزینه بالاتری نسبت به پیامک های لاتین روی دست فرستنده می گذارد، چرا که در یک پیامک فارسی تنها هفتاد کاراکتر توسط گوشی هایی که قابلیت ارسال پیامک فارسی را دارند جا می شود و در صورتی که تعداد کاراکترها بیشتر باشد هزینه پیامک دو، سه و گاه چهار برابر می شود.
تراژدی افزایش قیمت پیامک
قصه از زمانی آغاز شد که وزارت ارتباطات در واپسین روزهای سال 86 از افزایش هزینه پیامک لاتین از 149ریال به 222ریال خبر داد.با اعلام این خبر بسیاری از کارشناسان و کاربران نسبت به این موضوع موضع گیری کرده و این اقدام وزارت ارتباطات را بی توجهی به حقوق کاربران تلفن همراه دانستند.
کارشناسان نیز معتقد بودند در صورت تحقق این امر، کاربران راه حل های به اصطلاح زیرزمینی تازه ای برای کاهش هزینه های ارسال پیامک پیدا کرده که نتیجه آن به زیان اپراتور اول خواهد بود.
برخی از کارشناسان نیز پیش بینی کردند با افزایش هزینه پیامک لاتین میزان درآمد این سرویس ارزش افزوده کاهش خواهد یافت و این موضوع که با افزایش نرخ پیامک لاتین مردم به ارسال پیامک های فارسی روی می آورند قابل تحقق نخواهد بود و کاهش ارسال پیامک مهم ترین دستاورد این طرح خواهد بود که البته این پیش بینی تا حدودی درست از آب درآمد.
مصداق عینی آن نیز کاهش میزان پیامک های دریافتی و ارسالی مشترکان اپراتور اول طی چند هفته اخیر است.
البته محمدحسین فلاح اصغری، معاون نظارت و مدیریت شبکه ارتباطات سیار حدود یک هفته گذشته اعلام کرده است؛ تغییر تعرفه ارسال پیام کوتاه که از ابتدای تیرماه اعمال شده است تاثیر چندانی در کاهش و افزایش آمار ارسال پیام کوتاه نداشته است.
به گفته وی، مشترکان همراه اول روزانه نزدیک به 47 تا 50میلیون پیام کوتاه ارسال می کنند.
اما حدود دو تا سه روز بعد، یعنی یک روز پس از روز پدر محمدحسین فلاح اصغری در گفت و گو با موبنا اعلام کرد، مشترکان همراه اول در روز ولادت حضرت علی 82میلیون پیام کوتاه ارسال کردند که از این تعداد 71میلیون پیامک بدون مشکل به مقصد رسیدند.
با بررسی آمار ارسال پیامک طی سال گذشته دریافتیم، سال گذشته 5/17میلیون مشترک تلفن همراه به مناسبت روز پدر 67847130 پیامک ارسال کرده اند و بیش از 938میلیون تومان برای مخابرات ایران درآمدزایی داشته اند. اما آیا رشد تقریبا 14میلیون عددی ارسال پیامک به معنی رشد استفاده از این سرویس است؟
براساس آمار درج شده در آخرین گزارش شرکت مخابرات ایران که مربوط به عملکرد این شرکت تا هفته 17سال 1387 است، تعداد کل مشترکان همراه اول 29 میلیون و 811 هزار و 874 نفر است (16 میلیون و 652 هزار و 348 دائمی و 13میلیون و 159 هزار و 499 اعتباری است) که توسط این تعداد کاربر 80میلیون پیامک در روز پدر امسال ارسال شده است.
با توجه به رشد دو برابر تعداد کاربران تلفن همراه طی یک سال گذشته (از 5/17میلیون به 29میلیون و 811 هزار و 847نفر) انتظار می رفت میزان ارسال پیامک نیز حدود دو برابر شود، اما این اتفاق نیفتاد و طی این یک ماه اخیر با توجه به تصمیمات و اقدامات وزارت ارتباطات شاهد رشد 14میلیون عددی پیامک در روز پدر نسبت به سال گذشته بودیم. این موضوع نشان دهنده این است که اقدام این وزارتخانه برای افزایش تعرفه ارسال پیامک باعث کاهش استقبال کاربران از این سرویس ارزش افزوده شده است.
پیامک های بدون محتوا
این هم یکی دیگر از اشتباهات برخی از ما آدم ها است که عادت کرده ایم فقط جلوی پایمان را نگاه کنیم و افق دیدمان به همین یکی دو قدم ختم می شود.
انگار می ترسیم یا حوصله نداریم که کمی نگاهمان را کش بدهیم و کمی به دورتر، مثلا به 6ماه یا یک سال آینده فکر کنیم.انگار می ترسیم متوجه شویم که استفاده از سرویس ارزش افزوده ساده که همان پیامک خودمان است تنها به ردوبدل کردن چند sms بامزه و بی مزه، اعلام خبر عروس یا داماد شدن فلان شخص و ... محدود نمی شود.
اگر کمی دورتر را نگاه کنیم متوجه می شویم در بسیاری از کشورهای آسیای جنوبی شرقی از پیامک در موارد مختلفی مانند ثبت نام در دانشگاه ها، پرداخت قبوض و ... استفاده می شود. حتی برخی از دروس در کشور ژاپن بر پایه پیامک ارائه می شوند.
پس ما نیز می توانیم امیدوار باشیم در کشورمان حداقل والدین از نمرات فرزندانشان به وسیله پیامک مطلع شوند، قبوض خود را از این طریق پرداخت کنند و ...
متاسفانه در حال حاضر با توجه به عدم فرهنگ سازی در این زمینه بسیاری از کاربران تلفن همراه تصور می کنند پیامک سرویسی است که تنها برای ایجاد سرگرمی راه اندازی شده است.
البته در این مورد نمی توان تنها کاربران را مقصر دانست، چراکه این اپراتورها هستند که باید در این زمینه خدمات بیشتر و بهتری به کاربران ارائه دهند و همچنین به تولید محتوای پیامکی بپردازند. این در حالی است که متاسفانه اپراتورها اکنون بیشتر به افزایش میزان ردوبدل شدن پیامک چشم امید دوخته اند تا از این طریق درآمد خود را افزایش دهند. به طور کلی شرکت ارتباطات سیار در زمینه ارائه سرویس های ارزش افزوده بسیار ضعیف عمل کرده است.
به عنوان مثال طی 15سال که از فعالیت این شرکت می گذرد تنها موفق به ارائه سرویس ارزش افزوده پیام کوتاه (sms) شده است. البته تلاش زیادی نیز برای راه اندازی GPRS کرده است ولی تاکنون در این زمینه موفقیتی کسب نکرده و حدود دو سال است ارائه این سرویس را هر سه ماه یکبار به تعویق می اندازد.به نظر می رسد شرکت ارتباطات سیار در طول این 15سال بیشتر به افزایش تعداد کاربران و جدیدا افزایش تعرفه توجه داشته است تا افزایش قابلیت ها و... با توجه به اعتراض برخی کاربران نسبت به هزینه بالای ارسال پیامک (149ریال سابق) تنها تدبیری که اندیشیده است کاهش نرخ پیامک فارسی به 89ریال بوده است که البته این موضوع نیز برای کاربران چندان بی دردسر نبوده است.
زمانی که وزیر ارتباطات از کاهش هزینه ارسال پیامک فارسی به 89ریال که قرار بود از اول سال 87 اعمال شود خبر داد، برخی از کاربران پیامک های فارسی را جایگزین پیامک های لاتین کردند تا هزینه کمتری برای پیامک ها پرداخت کنند، اما پس از گذشت دو تا سه ماه مشخص شد هزینه پیامک های فارسی به همان مبلغ پیامک های لاتین محاسبه شده است. (149ریال) به همین دلیل شرکت مخابرات افرادی را که پیامک فارسی ارسال کرده بودند بستانکار معرفی کرد و اعلام کرد در ماه های آینده مابه التفاوت مبلغ در صورت حساب آنها منظور می شود. بماند که همین مابه التفاوت رقم برای وزارت ارتباطات سود به حساب می آید و نوعی سرمایه گذاری از حساب کاربر است.
نرم افزار پیامک فارسی
ارسال کنندگان پیامک های فارسی که با دل خوش پیامک های فارسی را پشت سرهم برای دوست و آشنا ارسال می کردند، علاوه بر مشکل محاسبه هزینه مشکلات یا بهتر بگوییم مصائب دیگری نیز داشتند.
یکی از مشکلات اساسی این بخش این بود که تعداد کاراکترهایی که در یک پیامک فارسی گنجانده می شد، نهایتا هفتاد کاراکتر بود و اگر پیامک حتی 72کاراکتر می بود هزینه ارسال آن دو برابر یعنی 178ریال و اگر بیشتر از 140کاراکتر بود، هزینه ارسال آن 267ریال می شد.
با این وجود می توان نتیجه گرفت که ادعای وزارت ارتباطات در رابطه با کاهش هزینه پیامک چندان صادقانه نبوده است. با توجه به این موضوع مجددا کاربران و کارشناسان نسبت به این اقدام وزارت ارتباطات اعتراض کردند و این وزارتخانه ناچار شد برای عبور از این بحران چاره ای بیندیشد.
نتیجه چاره جویی وزارت ارتباطات هم چیزی نبود جز ارائه نرم افزار پیامک فارسی!
البته این نرم افزار ده روز پس از اعمال افزایش تعرفه پیامک لاتین ارائه شد که البته تنها ایراد آن دیر ارائه شدن نبود.
عدم همخوانی با صفحه کلیدها، عدم اجرای نرم افزار در سیستم گوشی ها، عدم ارسال گروهی پیامک، ضعف در ویرایش متن، عدم تست روی تمام گوشی ها، عدم دسترسی به امکانات مولتی مدیا، نداشتن سیستم اطلاع از دریافت پیامک، الزام نصب نرم افزار توسط ارسال کننده و گیرنده پیام و... برخی از مشکلاتی است که این نرم افزار داشته است. به همین منظور و با هدف رفع این مشکلات پیمانکار شرکت ارتباطات سیار که مرکز ICT پیشرفته دانشگاه صنعتی شریف است نسخه دوم این نرم افزار را ارائه داد.به گفته حمیدرضا ربیعی، مدیر مرکز ICT پیشرفته دانشگاه شریف، امکان درج شکلک، درج تاریخ شمسی در پیام ها و اضافه شدن پوشه ذخیره پیام ها از ویژگی های نسخه جدید نرم افزار پیام رسان فارسی همراه اول است. وی با تاکید بر این نکته که 12 ویژگی جدید به نسخه جدید نرم افزار پیامک فارسی اضافه شده گفت: در این نرم افزار امکان ویرایش الگوها، اضافه کردن میان برها به منو و گزینه ها و صفحات و نیز درج آیکون های گرافیکی نشان دهنده وضعیت پیامک در پوشه وجود دارد.
وی اعلام کرد: تا 31 تیرماه حدود 350هزار نفر موفق به دانلود این نرم افزار شدند. البته به نظر می رسد آمار ارائه شده تنها به تعداد بازدیدکنندگان از این نرم افزار اشاره دارد و آمار اعلام شده مربوط به تعداد دانلودکنندگان نرم افزار نیست.
مشکلات نرم افزار
پیامک فارسی
درصد زیادی از کاربران تلفن همراه که مشترکان سیم کارت های اعتباری هستند و از گوشی های ارزان قیمت استفاده می کنند، موفق به دانلود این نرم افزار نمی شوند.
به این موضوع بارها در گزارش های دیگر اشاره شده است. اما هنوز در این رابطه تصمیمی اتخاذ نشده است. از طرفی برخی کاربران تلفن همراه ممکن است به رایانه دسترسی نداشته باشند. تکلیف این کاربران چیست؟ آیا باید به قول معروف، بی خیال این نرم افزار شوند؟ یا به دکان های جدیدی که در زیرزمین های علاءالدین راه اندازی شده اند مراجعه کنند تا این نرم افزار را روی گوشی خود نصب کنند؟
البته این کار نیز برای دارندگان گوشی های دوربین دار ریسک به حساب می آید، چرا که شواهدی وجود دارد که اطلاعات محرمانه و عکس و فیلم های بسیاری از کاربران که برای نصب نرم افزارهای مختلف به این دکان ها مراجعه کرده اند، توسط افراد سودجو منتشر شده است.
مورد دیگری که در این زمینه وجود دارد این است که مدیر فنی پروژه نرم افزار پیام رسان فارسی همراه اول اعلام کرده است، از واردکنندگان قانونی گوشی خواسته شده است تا نمونه ای از گوشی های وارداتی را برای آزمایش نرم افزار پیامک فارسی به آزمایشگاه خدمات ارزش افزوده موبایل شریف ارائه دهند، اما تاکنون هیچ استقبالی در این زمینه نشده است.
این در حالی است که واردکنندگان گوشی در این زمینه می گویند، تاکنون هیچ مذاکره ای در زمینه نرم افزار پیامک فارسی با واردکنندگان گوشی تلفن همراه صورت نگرفته است. به هر حال، با وجود مشکلات این چنینی به نظر می رسد ارتباطات سیار نمی خواهد بپذیرد تعرفه ارسال پیامک عادلانه نیست.
همچنین با توجه به تنشی که میان وزارت ارتباطات و سازمان بازرسی کل کشور بر سر نرخ تعرفه پیام کوتاه وجود داشت و اعتقاد سازمان بازرسی کل کشور که هزینه ارسال پیامک 50ریال است نه 149ریال، به نظر می رسد این اقدام وزارت ارتباطات (افزایش هزینه ارسال پیامک)، دهن کجی به سازمان بازرسی کل کشور بوده است. البته در این زمینه احتمالات دیگری نیز وجود دارد.
برخی کارشناسان معتقدند به این علت که شرکت مخابرات وارد بورس شده است ناچار به افزایش سرمایه شده است و راهی جز افزایش هزینه پیامک پیش رو نداشته است. از طرف دیگر برخی شایعات تکذیب نشده وجود دارد که می گوید: بخشی از کسری بودجه سال گذشته از محل درآمدهای شرکت مخابرات تامین شده است. به همین دلیل شرکت مخابرات ناچار به افزایش هزینه پیامک شده است.
مجلس هشتم وارد می شود
اعمال تعرفه ها درست زمانی صورت گرفت که نمایندگان مجلس هفتم جای خود را به نمایندگان مجلس هشتم می دادند. در نتیجه در ابتدای کار، یک نهاد قانون گذار به طور مستمر و قاطع وجود نداشت تا مقابل این اقدام وزارت ارتباطات بایستد.
اما اکنون پس از گذشت یک ماه از اعمال این تعرفه، نمایندگان مجلس نیز نسبت به این موضوع موضع گیری کرده و شکایت دارند.
سازمان بازرسی کل کشور هم همچنان کاهش تعرفه را در دستور کار خود دارد. البته در این بین سازمان رگولاتوری و تنظیم مقررات که برای حمایت از حقوق مصرف کنندگان فعالیت می کنند، به نفع وزارت ارتباطات در این زمینه سکوت کرده اند.
کارشناسان معتقدند اگر این بار وزارت ارتباطات نتواند در برابر خواسته های کاربران و کارشناسان و... مقاومت کند و تصمیم به کاهش هزینه ارسال پیامک بگیرد، واضح است که نه تنها باید مابه التفاوت تعرفه فعلی و قبلی پرداخت یا در قبوض مشترکان محاسبه کند بلکه باید توجه داشته باشیم که مبلغ ارسال پیامک از 222ریال به 149ریال سابق بازنگردد، چرا که کارشناسان و سازمان بازرسی کل کشور معتقدند هزینه عادلانه ارسال پیامک حدود 50 تا 70ریال است. از طرفی اگر هزینه ارسال پیامک فارسی می تواند 89ریال باشد، پس هزینه پیامک لاتین نیز می تواند با این مبلغ محاسبه شود.
ختم کلام
امیدواریم مجلس هشتم بتواند در زمینه کاهش تعرفه ارسال پیامک اقدام موثری کرده و مدافع حقوق کاربران تلفن همراه باشد. چرا که در صورت کاهش تعرفه و افزایش قابلیت های این سرویس، بسیاری از امور به این وسیله انجام می شوند و دیگر لازم نیست برای پرداخت قبوض، اطلاع از حساب بانکی، وضعیت درسی فرزندانمان و... به ترافیک شهری بیفزاییم. افزایش قابلیت های سرویس های ارزش افزوده از جمله پیامک می تواند تا حد زیادی از سفرهای کاذب درون شهری و مصرف سوخت و آلودگی محیط زیست بکاهد.