تاريخ : چهارشنبه 30 مرداد 1387

مدیرعامل ایران خودرو : پروتون راه چری را هموار کرد

شاید همان روزی که «جو بیرن» قائم مقام خودروسازی چری چین طی گفت و گویی با روزنامه دنیای اقتصاد با تردید، از قرارداد شرکت متبوعش با ایران خودرو سخن گفت، باید نسبت به سرانجام رسیدن این قرارداد، شک می کردیم.

اواخر مردادماه سال گذشته بود که دو شرکت ایران خودرو و چری در پایتخت چین قرارداد نهایی تولید خودرو مشترک را به امضا رساندند.
ایران خودرو که پس از حذف پیکان محصول ارزان قیمتش- جایگزینی برای آن نیافته بود و بخش چشمگیری از بازار خودرو ارزان قیمت را به رقیب خود سایپا و پراید تولیدی این شرکت واگذار کرد و با مشکلات مالی نیز دست به گریبان بود، برای رهایی از این بحران با سوار کردن موتور بهینه شده پیکان روی اتاق پژو، محصولی به اصطلاح جدید را به نام روآ، تولید و روانه بازار کرد هرچند که این خودرو تفاوت چندانی از لحاظ قیمت با پراید نداشت، اما هیچ گاه نتوانست جایگاه از دست رفته پیکان را برای ایران خودرویی ها زنده کند و هم اکنون نیز بازار چندان مناسبی را به خود نمی بیند.
مسوولان این شرکت نیز که راهی جز شریک شدن با شرکت های خارجی را برای تولید خودرو ارزان قیمت و جایگزین کردن آن به جای پیکان نمی دیدند، این بار به پشت دیوارهای چین رفته و چری را که ظاهرا پنجمین خودروساز معتبر این کشور است برای همکاری مشترک برگزیدند، ایران خودرو و چری طی مراسمی در اواخر مرداد سال گذشته، قرارداد نهایی همکاری مشترک خود را امضا کرده و قرار شد تا محصولی ارزان قیمت را به نام S21 در ایران تولید کنند. این دو حتی احداث کارخانه ای در قلب شهرستان بابل را نیز برای این امر درنظر گرفتند. این درحالی بود که علی اکبر محرابیان وزیر صنایع و معادن زمستان سال پیش طی مراسمی در سالن ساپکو ایران خودرو، که تقریبا همه چهره های صنعت خودرو کشور در آن حضور داشتند به مدیرعامل ایران خودرو تاکید کرد، که هیچ گاه کلنگ خودرو خارجی را به زمین نزده و اجازه نمی دهد بازار خودرو کشور به راحتی در اختیار خارجی ها به خصوص چینی ها قرار گیرد. محرابیان این اظهارات را در شرایطی بیان کرد که مدتی بعد کلنگ احداث کارخانه بابل را با دستان خود به زمین زده و بار دیگر صراحتا مخالفت اش را با ورود چری به ایران اعلام کرد. وی وقتی با این پرسش روبه رو شد که چه خودرویی قرار است در این کارخانه تولید شود، تنها به گفتن این دو کلمه بسنده کرد: «خودروی ملی».
این در حالی است که مشتریان ایرانی این واژه را تنها در باب خودروی سمند شنیده بودند. از سوی دیگر محرابیان تاکید کرد خودروی تولیدی در بابل، ملی بوده، ولی سمند نیست! این گفته وزیر صنایع نیز درحالی بود که همان روز ناصری نماینده مردم بابل در خانه ملت محصول تولیدی در کارخانه این شهر را چری S21 خواند، اما مدیرعامل ایران خودرو اظهار نظر خاصی در این زمینه نکرد. در واقع منطقی پس از تاکید محرابیان مبنی برفراموش کردن چری همواره در مواجهه با این پرسش که آیا چری از ایران رفته؟ پاسخ شفاف و روشنی نداده و سرنوشت این قرارداد را به آینده واگذار کرد. هرچند که آخرین اظهارنظر وی در این زمینه اندکی جالب تر از مواضع پیشین بود ولی باز هم چندان مشخص نشد داستان ایران خودرو و چری دست آخر به کجا خواهد کشید!
فراموشی چری، هرگز!
آخرین موضع مدیرعامل ایران خودرو در باب قرارداد شرکت متبوعش با چری چین که در گفت وگو با دنیای اقتصاد اظهار کرد، حکایت از امیدواری و پایبندی وی به قرارداد مذکور داشت. وی در این زمینه گفت: هرگز چری را فراموش نکرده ام.
منطقی حتی تفاهم نامه همکاری مشترک سایپا و پروتون را هموارکننده راه چری دانست و تاکید کرد: این قرارداد از چند جنبه برای ما اهمیت دارد چرا که رقیبمان سایپا نیز وارد بحث طراحی شده و دیگر صرفا به دنبال محصول آماده نیست. بنابراین رقابتی جدید میان ما شکل گرفته که این برای صنعت کشور مفید است.
مدیرعامل ایران خودرو ادامه داد: به واسطه تفاهم نامه سایپا با پروتون موانع سر راه قرارداد ما با چری برداشته و راه آن هموار شده است.
وی در زمینه مخالفت محرابیان با این قرارداد تاکید کرد: آقای وزیر گفت جایی را که قرار باشد محصول چینی در آن تولید شود کلنگ نمی زند. در حالی که هم اکنون اگر اندکی به تحولات اخیر دقیق شوید خواهید دید که موانع چری رفع شده است.
مدیرعامل ایران خودرو که ظاهرا همکاری با چینی ها را راهی مناسب و مطمئن برای رسیدن هرچه بیشتر به بازارهای جهانی می داند، اظهار داشت: وقتی قرار است چینی ها در آینده همه بازارهای دنیا از جمله خودرو را تصاحب کنند، دلیلی ندارد که چری را فراموش کنم.
وی تاکید کرد: چینی ها می توانند در عرصه صنعت خودرو، شریک استراتژیکی برای ما بوده و الگوی مناسبی برایمان به حساب آیند. آنها یک برنامه 20 ساله برای توسعه این صنعت تدوین کرده اند که 10 سال اول آن را با تولید و توزیع برندهای معتبر دنیا گذرانده و قصد دارند طی 10 سال باقیمانده نیز بازار خودرو دنیا را در دست بگیرند. ما باید از این برنامه ریزی آنها درس بگیریم.
خودروسازی چین از مالزی برتر است
برخی کارشناسان داخلی معتقدند صنعت خودروسازی مالزی آنقدر پیشرفته و توسعه یافته نیست.
این کارشناسان اعتقاد دارند تفاهم نامه منعقد شده میان سایپا و پروتون مالزی نمی تواند محرک مناسبی در عرصه تکنولوژی برای صنعت خودروسازی ایران باشد چرا که پروتون نیز شرکتی دولتی به حساب آمده و هم اکنون نیز حال و روز مناسبی در بازارهای جهانی ندارد. این شرکت همچنین مدتی است که به دنبال شریکی استراتژیک در میان خودروسازان معتبر دنیا می گردد که مهم ترین گزینه این شرکت، جنرال موتورز آمریکا است. اما تاکنون در این زمینه نیز به توفیقی دست نیافته است. برخی دیگر از کارشناسان در مقام مقایسه نیز تاکید می کنند که در شرایط فعلی جوینت شدن با خودروسازان کشورهای دیگر نظیر چین بهتر و موثرتر از پروتون مالزی است؛ چراکه خودروسازان چینی سال ها است با برندهای معروف دنیا خودرو تولید کرده و با وجود عمر کم شان پیشرفته تر هستند. این در حالی است که مدیرعامل ایران خودرو نیز چین را در صنعت خودرو برتر از مالزی می داند. وی در این زمینه تاکید کرد: قطعا خودروسازان چینی در سطح بالاتری نسبت به پروتون مالزی قرار دارند و کمیت و کیفیت کار آنها در این زمینه برتر است. خود شرکت چری هم اکنون به تنهایی 46 نوع خودرو را با تیراژ بالا تولید و روانه بازار می کند که قابل مقایسه با پروتون نیست.
برای کارخانه بابل سرمایه گذاری نکرده ایم
آن طور که مسوولان حاضر در مراسم کلنگ زنی کارخانه خودروسازی شهر بابل می گفتند، این کارخانه دو سال دیگر روبان افتتاحیه اش بریده شده و به بهره برداری می رسد و جالب آنکه هنوز مشخص نیست دست آخر چه نوع خودرویی در آن تولید خواهد شد. این در حالی است که ایران خودرویی ها کارخانه مذکور را برای تولید خودرو S21 چری چین در نظر گرفته بودند، ولی با شرایطی که بر قرارداد ایران خودرو و چری تا به امروز حاکم شده، ظاهرا این شرکت دیگر برنامه ای برای تولید S21 در کارخانه بابل ندارد. چراکه بنا به گفته منطقی، ایران خودرو اصلا در احداث آن سرمایه گذاری نکرده است.
وی در این زمینه گفت: ما برای کارخانه های خودروسازی از قبیل بابل و یا فارس سرمایه گذاری نکرده و نمی کنیم. مدیرعامل ایران خودرو افزود: برنامه ما برای کارخانه بابل انتقال دانش فنی و محصول به آن بوده و سرمایه گذاری در این کارخانه ، توسط یکی از شرکای ما در بابل صورت گرفته است که البته قطعه سازان نیز در این سرمایه گذاری نقش دارند.
منطقی در پاسخ به این پرسش که آیا از روند احداث کارخانه مذکور مطلع است یا خیر، گفت: روند احداث این کارخانه دارای وضعیت خوبی است. این گفته وی در شرایطی است که هم اکنون حدود هفت ماه از کلنگ زنی کارخانه خودروسازی بابل می گذرد اما کوچکترین خبری از روند احداث آن در دست نیست!
ارزان نه، مناسب
آنچه از قرارداد ایران خودرو و چری پیدا بود تولید محصولی ارزان قیمت در دستور کار دو شرکت قرار داشت. ایران خودرو قصد داشت این محصول را جایگزین پیکان در بازار کرده و چری نیز می خواست خودرو ارزان قیمتش را عرضه و از ایران به عنوان پایگاه صادراتی برای خودروهای خود استفاده کند. این محصول چری S21 نام داشت و قرار بود به تدریج در ایران خودرو خراسان به تولید برسدکه به هر صورت فعلا این پروژه مسکوت مانده است. این در شرایطی است که رییس جمهور سال گذشته به خودروسازان داخلی دستور داد تا محصولی ارزان را برای قشر متوسط جامعه طراحی و تولید کنند و محرابیان نیز چندی پیش دستور رییس جمهور را به نوعی دیگر ابلاغ کرده و از ایران خودرو و سایپا خواست تا محصولی ارزان را به صورت مشترک به طراحی و تولید برسانند، البته مهرداد بذرپاش مدیرعامل سایپا از این موضوع ابراز بی اطلاعی کرد و ابراز داشت که شرکت متبوعش به تنهایی به دنبال محصول ارزان است!
از سوی دیگر مدیرعامل ایران خودرو نیز در دومین گردهمایی نمایندگان خارج از کشور این شرکت از عرضه محصولی با قیمتی بین 6 الی 8هزار دلار طی سال 2009 خبر داد. منطقی در آن مراسم لقب «ارزان قیمت» را برای خودرو مورد وعده اش انتخاب کرد، اما در حاشیه مراسم افتتاح فاز تکمیلی ایران خودرو خراسان، از واژه «مناسب» به عنوان لقب جدید این خودرو نام برد. وی گفت: بهتر است به جای خودرو ارزان بگوییم خودرو با قیمت مناسب؛ چون در شرایط فعلی، واژه «ارزان» معنی ندارد.
منطقی با بیان اینکه ایران خودرو قصددارد محصولی را با قیمت و مشخصه های مناسب برای 50درصد جامعه کشور طراحی و تولید کند افزود: ما می خواهیم این محصول را به جوامع اسلامی هم صادر کرده و بازار آنها را نیز پوشش دهیم.
مدیرعامل ایران خودرو همچنین با اشاره به اینکه هرچه از قرارداد خود با چری چین دور شویم به همان اندازه از دستیابی خودرو با قیمت مناسب نیز فاصله خواهیم گرفت، تاکید کرد: تولید چنین خودرویی نیازمند یک سری زیرساخت ها است، به نحوی که نمی شود یک شبه بدان دست یافت چرا که باید در برخی اجزا، روی کیفیت و قیمت تک تک قطعات کار کرد تا به هدف اصلی رسید که البته یک نکته مهم دیگر را نیز نباید فراموش کرد و آن رساندن تیراژ این محصول به حد اقتصادی است و به اعتقاد بنده این مهم طی چند سال اتفاق خواهد افتاد!