تاريخ : دوشنبه 30 شهريور 1388

واكنش هاي جديد به 13 برنج وارداتي

«محسن»، «خاطره»، «مژده»، «آريا» و ...... ديگر يك نام معمولي براي خانواده هاي ايراني به شمار نمي روند. به طور قطع از اين پس مصرف كننده با شنيدن اين نام هاي تجاري در گروه مواد غذايي به راحتي از كنار آن ها عبور نمي كند.

با اعلام نتايج آزمون اندازه گيري سرب، آرسنيك و كادميوم در 13 نمونه برنج خارجي از سوي موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، اين نام ها، اگرچه برندهايي شناخته شده در بازار مواد غذايي خواهند بود، اما بايد پاسخگوي خريداراني باشند كه برنج هاي مزبور به مهماني سفره هاي آنها رفته بودند.
اين 13 برنج
«محسن»، «آريا»، «خاطره»، «مينو-1»، «مژده»، «طوبي طلايي»، «پاندا»، «كلاسيك»، «آفرين»، «كريستال»، «جادوگر» و «كمال ملكي» برندهايي هستند كه سازمان استاندارد استان تهران، با انجام آزمايش هاي اندازه گيري سرب، آرسنيك و كادميوم با دستگاه جذب اتمي كوره، به ناسالم بودن محصولات آن ها پي بردند. اگرچه هنوز وزارت بهداشت، اين موضوع را تاييد نكرده است.
مكمل هاي غذايي براي كلانشهرها
كارشناسان بر اين عقيده اند كه كادميوم، سرب و جيوه سه فلز سنگين هستند كه مسائل سم شناسي مهمي را براي بدن انسان مطرح مي كنند. انسان براي ادامه حيات خود هيچ نيازي به اين فلزات ندارد. به گفته رييس سازمان استاندارد استان تهران، حد مجاز فلزات سنگين در برخي نمونه هاي برنج وارداتي حتي 35 برابر حد مجاز بوده است. مهدي پورهاشم در اين رابطه به دنياي اقتصاد مي گويد: «پس از انجام تست هاي مختلف روي انواع برنج هاي وارداتي شامل دانه بلندها و برنج هاي معمولي، مشخص شد كه باقيمانده فلزات سنگين از جمله سرب، جيوه و كادميوم در برخي نمونه ها حتي 35 برابر حد مجاز است.» وي تصريح مي كند: «متاسفانه هر 13 نوع برند برنج هاي وارداتي، حاوي فلزات سنگين در حد غيرمجاز بودند.» به گزارش خبرنگار ما، حد مجاز فلزات سنگين در سطح بين المللي (كدكس198 ويرايش 1995)، صفر است و در ايران اين حد مجاز 1/0 در نظر گرفته مي شود. حد مجاز سرب در ايران يك دهم
پي پي ام و كادميوم دو دهم پي پي ام و آرسنيك صفر است. نتايج اين آزمايش ها در حالي مشخص شده است كه برنج، قوت غالب بسياري از مردم ايران است. براساس آمار و اطلاعات، دو وعده از سه وعده غذايي روزانه بسياري از مردم كشور را برنج تشكيل مي دهد. بنابراين آلوده بودن برنج ها اثرات بسيار سوئي بر بدن انسان خواهد داشت. اما نكته حائز اهميت، زمان ارجاع پرونده هاي اين برندها به دادسرا و اعلام حكم و جرايم در مورد پرونده هايي است كه به صورت مستقيم با سلامت مردم سروكار دارند.
حرف، حرف دادستان
پورهاشم در اين رابطه به خبرنگار دنياي اقتصاد مي گويد: «شكايت نامه اي در اين زمينه صادر شده و امروز (دوشنبه) به دادستاني كل كشور ارسال مي شود؛ بنابراين مهم دستور ايشان است كه چه راي اي براي پرونده صادر كنند.» وي تاكيد مي كند: «موسسه استاندارد تا اين نقطه، كار خود را به خوبي انجام داده است. وظيفه اين سازمان، آگاه سازي مردم و ارجاع كار به مراجع قضايي است و مسووليت ديگري ندارد.» در اين ميان دو نكته وجود دارد؛ اول آنكه آيا در مبادي رسمي واردات كشور، آزمايش هايي براي كنترل و تشخيص سالم يا ناسالم بودن مواد وارداتي به كشور انجام مي گيرد يا خير؟ اگر جواب مثبت باشد قاعدتا اين مراجع بايد پاسخگو باشند؛ اما اگر جواب منفي است، بايد پرسيد كه مسووليت تامين سلامت عمومي را چه نهادي به عهده مي گيرد؟
حتي يك كيلو!
معاون امور گمركي گمرك جمهوري اسلامي ايران در اين رابطه به خبرنگار دنياي اقتصاد مي گويد: «به جرات مي توان گفت حتي يك كيلو برنج بدون گواهي موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، وزارت بهداشت و سازمان حفظ نباتات از گمرك ترخيص نشده است.» محمدرضا نادري مي افزايد: «موسسه استاندارد يكي از سازمان هايي است كه براي ترخيص مواد غذايي به ويژه برنج، چاي و گندم از گمركات، گواهي نامه صادر مي كند؛ به اين معنا كه ترخيص مواد غذايي از مبادي رسمي كشور، نيازمند اخذ سه مجوز از موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، وزارت بهداشت و سازمان حفظ نباتات است.»
سوال جدي در برابر استاندارد
وي تصريح مي كند: «اگر برنج هاي وارداتي به كشور آلوده بوده اند، چرا موسسه استاندارد به عنوان يكي از مراجع تصميم گير در موضوع ترخيص، مجوز واردات را امضا كرده است؟ اين سوال مهمي است.» نادري مي گويد: «در گذشته واردات نيازمند اخذ 4 مجوز بود كه در كنار سازمان هاي مذكور، سازمان انرژي اتمي نيز حضور داشت؛ اما پس از گذشت چند سال، اين سازمان از صدور مجوزهاي لازم براي ترخيص كنار گذاشته شد.»
وي ادامه مي دهد: «البته توافقي ميان سازمان انرژي اتمي و گمرك جمهوري اسلامي ايران صورت گرفته كه براساس آن، هر جا كه اين سازمان ضرورتي احساس كرد، چك (نمونه گيري) را در گمركات كشور داشته باشد و گمركات نيز موظف به همكاري شده اند.»
نكته دوم، حجم تبليغات وسيع ديداري، شنيداري در سطح رسانه ملي و بيلبوردهاي سطح شهر است. برخي از اين برندها بخشي از حجم تبليغات صداوسيما در ماه هاي اخير را به خود اختصاص دادند، حال آنكه برنج هاي مزبور با همين حجم از تبليغات توانست در سفره قشر عظيمي از مردم رسوخ كند. با اين وضعيت، اين سوال مطرح است كه چه نهادي مسوول جمع آوري اين برنج ها از سطح بازار است؟ دستگاه قضايي چه تصميمي مي گيرد؟ اين ها سوالاتي است كه همچنان در اذهان عمومي وجود دارد. رييس سازمان حمايت مصرف كنندگان و توليدكنندگان در اين رابطه مي گويد: «اگر برنج هاي وارداتي، مشمول استاندارد اجباري باشند، به طور قطع مسووليت جمع آوري آنها از سطح بازار به عهده موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي است.» كيومرث جليليان در اين رابطه به دنياي اقتصاد مي افزايد: «امروز (دوشنبه) در تماسي با رييس موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، موضوع را پيگيري خواهيم كرد تا اگر نياز باشد، در جمع آوري برنج هاي غيراستاندارد و آلوده به فلزات سنگين، با اين موسسه همكاري كنيم.» وي تصريح مي كند: «بايد بررسي شود كه آيا جمع آوري اين برنج ها نيازمند حكم قضايي است يا خير. به هرحال موضوع را پيگيري خواهيم كرد.»
هنوز ادعاست
در اين ميان، جنحال برنج وارداتي از تيررس اظهار نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در امان نمانده است. مدير كل نظارت بر مواد غذايي اين وزارتخانه مي گويد: «به علت نبود استاندارد ملي برنج در كشور، ممكن است برنج هاي وارداتي داراي آلودگي هاي كنترل نشده باشند. بر همين اساس، با توجه به گزارش موسسه استاندارد مبني بر آلودگي اين برنج ها، وزارت بهداشت مشغول بررسي اين موضوع است.»
هدايت حسيني در اين رابطه به فارس مي افزايد: «به علت تعريف نشدن استانداردهاي ملي مواد غذايي پر مصرف از جمله برنج، همه كنترل هاي لازم روي مواد غذايي وارداتي انجام نمي شود و احتمال وجود برخي آلاينده ها در برنج ها و برخي مواد غذايي ديگر وارداتي وجود دارد و منتفي نيست، به همين علت بلافاصله بعد از گزارش موسسه استاندارد وزارت بهداشت بررسي اين موضوع را در آزمايشگاه هاي كنترل غذا آغاز كرد.» وي تصريح مي كند: «براي رفع اين مشكل در زمان حاضر وزارت بهداشت با همكاري ساير دستگاه هاي مسوول، مشغول تدوين استاندارد ملي برنج، آب معدني، روغن و آرد گندم است كه اميدواريم به زودي اين كار به پايان برسد.»
حسيني مي گويد: «بر اساس گزارش موسسه استاندارد 13 نوع برنج خارجي آلوده به آرسنيك، جيوه و برخي مواد نگهدارنده هستند، اما هنوز صحت اين ادعا در وزارت بهداشت تاييد نشده است، ولي بررسي ها ادامه دارد.»
دم سياه يا دانه بلند
در عين حال، برخي مصرف كنندگان در بازار بر اين باورند كه اعتراض نمايندگان شهرهاي شمالي كشور در مجلس شوراي اسلامي ،انگيزه اي شده كه با برنج وارداتي مقابله شود؛ همانند مقابله با واردات چاي هندي و كفش هاي چيني. اما اين يك گمانه است. برخي ديگر نيز بر اين باورند كه همه مردم توانايي خريد برنج هاي ايراني كه با قيمت هاي بالاي 3 هزار تومان در بازار عرضه مي شود را ندارند و همين امر، باعث گرايش آن ها به سمت برنج هاي وارداتي شده است.
نكته قابل توجه اين است كه با توجه به تمامي ادعاها و واكنش هايي كه نسبت به وجود فلزات سنگين در برنج هاي وارداتي از سوي مقامات مسوول ايراني مطرح شده است، هنوز هيچ واكنشي از واردكنندگان ديده نشده است.
نگراني از گزارش هاي ايراني
تنها يك روزنامه هندي هفته گذشته با اشاره به افشاگري هاي رسانه هاي ايران در مورد كيفيت برنج وارداتي اين كشور، از نگراني صنعت برنج هند نسبت به اين موضوع خبر داده است.
روزنامه هندي اكونوميك تايمز، طي گزارشي با اشاره به افشاگري هاي رسانه هاي ايران در مورد كيفيت برنج وارداتي از اين كشور موسوم به باسماتي از نگراني بازرگانان برنج هند نسبت به كاهش صادرات اين محصول به ايران خبر داد.
نامه اي از هند
توليدكنندگان برنج هند ، اين موضوع را به اطلاع وزارت بازرگاني هند رسانده و خواهان اقدام مناسب دولت در اين زمينه شده است. به نحوي كه هفته گذشته، يك شركت فعال تجاري برنج با ارائه نامه اي به سفارت هند در تهران ادعاهاي مطرح شده عليه برنج هندي را بي اساس خواند.
نامه ديگري نيز از سوي يك شركت تجاري ديگر به همين مقصد ارسال گرديد. در هر دو نامه از سفارت هند خواسته شده است از نزديك اوضاع را مورد بررسي قرار دهد و مقامات هند را در جريان بگذارد.
جشن باسماتي
صادركنندگان برنج هندي، از سال 2007 سود سرشاري از محل صادرات برنج به ايران كسب كرده اند. به اعتقاد آنها هيچ خريدار بزرگ ديگري همچون ايران در منطقه پيدا نمي شود. ايران در جريان سال جاري بزرگ ترين خريدار برنج هندي رقم پوسا 1121 بوده و باعث افزايش قابل توجه كل صادرات هند شده است.
برنج ايراني همواره قيمتي يك و نيم برابر قيمت برنج باسماتي داشته و با توجه به كاهش قيمت ها در امسال اين ترس وجود دارد كه توليدكنندگان داخلي در ايران شديدا متضرر شوند.
حال اين سوال وجود دارد كه كداميك برنده مي شود؛ دم سياه يا باسماتي؟

7 واكنش به 13 برنج
گزارش موسسه «استاندارد»؛ 13 برنج وارداتي آلوده است
واكنش «گمرك»؛ يك كيلو هم بدون مجوز وارد نشد
سازمان «حمايت» به دنبال استاندارد اجباري؛ آماده جمع آوري هستيم
ورود «وزارت بهداشت»؛ اين هنوز يك ادعا است
گزارش به «مرجع قضايي»؛ دادستان تصميم گيري مي كند
نگراني «تجار شبه جزيره»؛ جشن باسماتي برگزار مي شود؟
گمانه زني در «شمال»؛ سناريوي چاي هندي تكرار مي شود؟