تاريخ : شنبه 20 مهر 1387

سايه بحران و ابزار حجم مبنا

بحران در بازارهاي جهاني و دورنماي ركود شديد كه باعث كاهش بهاي مواد خام شده است، بورس تهران را نيز به طور غيرمستقيم تحت تاثير قرار خواهد داد.

در بازارهاي جهاني، ريزش زنجيره اي بانك ها و نهادهاي مالي در ايالات متحده آمريكا و تداوم آن به رغم تزريق منابع مالي 700ميليارد دلاري، موجب شده است تا دامنه هاي اين بحران به بورس هاي آسيايي و اروپايي نيز كشيده شود. امري كه در خود ركود شديد اقتصادي جهاني را به همراه آورده است. در اين فضا هر چند كه بورس تهران از جريان سرمايه جهاني و افت وابسته به آن دور است، اما با توجه به افت بهاي محصولات خام، شركت هاي بورسي تحت تاثير اين بحران قرار گرفته اند. در حال حاضر بهاي نفت كه در تير ماه به مرز 147دلار در هر بشكه رسيده بود، تا 7/82دلار كاهش يافته است. از سويي بهاي فلزات رنگين افت چشمگيري يافته اند. بهاي مس در معاملات بورس لندن در 5هزار و 402دلار و در معاملات SPOT به مرز 4هزار و 941دلار رسيده است. بهاي روي و مس نيز با افت چشمگير به كمترين حد از سپتامبر 2005 رسيده است. از سويي بهاي بيلت فولادي در بورس فلزات لندن (LME) در جنوب شرق آسيا تا 385دلار و در منطقه مديترانه تا 395دلار افت كرده است. با توجه به ركود در بخش فولاد و سرايت آن به بازار حمل ونقل، شاخص بالتيك به عنوان شاخص حمل ونقل دريايي تا عدد 2هزار و 503واحد افت كرده است. با توجه به اين تحولات نمادهاي پرتعداد وابسته به اين محصولات، با فشار فروش ناشي از دورنماي كاهش فروش و سود مواجه شده اند. از سويي از آنجا كه بخش عمده بازده 30درصدي بورس در 5 ماه نخست امسال ناشي از رشد بهاي محصولات خام بوده است، با چرخش بازار جهاني، معامله گران در انتظار به تعادل رسيدن نمادهاي عمده بازار هستند، امري كه نيازمند اصلاح قيمتي است. در كنار نمادهاي متوقفي نظير فولاد مباركه، سنگ آهن ها و سرمايه گذاري هاي وابسته، نمادهاي باز نظير كشتيراني، ملي مس، پالايشگاه اصفهان نيز در تله حجم مبنا به دام افتاده و روند فرسايشي اصلاح قيمت را تجربه مي كنند.
از اين رو بازار در صورت عدم تجربه اصلاح سريع قيمتي، دوره ركود را تجربه خواهد كرد. بحث در مورد روش هاي به تعادل رسيدن بازار به ويژه ميان موافقان و مخالفان سياست گذشته مديريت بازار در مورد شوك درماني، مهم ترين بحث در هفته آينده خواهد بود.
موافقان شوك درماني معتقدند با توجه به تاثيرات رواني اصلاح قيمت به صورت فرسايشي و غيرقابل اجتناب بودن اين مساله، رخداد شرايطي نظير آنچه در يك هفته اخير در بورس هاي دنيا از جمله وال استريت با رقم خوردن افت هاي 6 تا 7درصدي شاخص رخ داد، براي معامله گران بورس تهران نيز قابل درك است. در شرايط كنوني و پتانسيل افت موجود در بازار، شاخص حتي براي حفظ مرز 10هزار واحد در ميان مدت نيز با مشكل مواجه خواهد بود.در كنار تحولات بازار جهاني در سطح اقتصاد داخلي مهم ترين مساله هفته، سخنان دكتر احمدي نژاد رييس جمهوري در مورد طرح تحول اقتصادي است. طرح پرداخت 50 تا 70هزار تومان به هر فرد با توجه به بار مالي سنگين اين طرح، دورنماي افزايش بهاي بنزين، گاز و برق، و همچنين كسري كنوني بودجه و افت بهاي نفت جنبه هاي سوال انگيز اين طرح هستند. از سويي تحولات مربوط به ماليات بر ارزش افزوده و دستور رييس جمهور براي توقف اين طرح براي دو ماه، متعاقب اتفاقات رخ داده در صنف طلا و جواهر و بازار از ديد كارشناسان با اهميت تلقي مي شود. تبعات طرح محدودي نظير ماليات بر ارزش افزوده كه تنها 3 درصد بار مالي براي بازار به همراه داشت، شانس اجراي طرح تحولات اقتصادي را با سوال مواجه مي كند. طرحي كه به گفته رييس جمهور با جهش قيمتي همراه خواهد بود.از سويي موضع گيري نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در مورد اين طرح نيز جالب توجه است.در كنار اثرات تحولات اقتصادي در درون بازار سرمايه، پتانسيل منفي و كاهش انگيزه ها، مساله مهم آخرين بازگشايي شماري از نمادهاي اخراجي از بورس است. اين آخرين بازگشايي اگرچه بدون تعهد خريد سهامداران عمده نمي تواند گشايشي براي سهامداران تلقي شود، اما مي تواند آخرين فرصت براي نقد شدن دارايي سهامداران اين شركت ها (هرچند به ميزان اندك) به حساب آيد. در كنار اين مسائل در درون بازار بحث معرفي اعضاي حقيقي هيات مديره شركت بورس و همچنين مديرعامل شركت از اهميت برخوردار است.
در بازار همچنين شرايط به سوي عرضه بانك هاي دولتي به عنوان شركت هاي جديد صدر اصل 44 در حال حركت است كه احتمالا به عرضه يكي از بانك هاي دولتي ملت يا صادرات منجر مي شود.
در بازار چه خبر بود؟
بازار چهارشنبه همچنان بازاري ضعيف و توام با ركود بود كه در آن عمده ترين نمادهاي بازار درگير صف هاي فروش بودند.
در همين حال حضور معامله گران حقيقي در نمادهاي كوچك بازار به ويژه نمادهايي كه مي تواند از تغيير شرايط بازارهاي جهاني منتفع شوند موجب رونق اين نماد شده است. هرچند كه در اين نمادها به ويژه نمادهاي مصرف كننده مس بحث موجودي هاي قبلي و قيمت اين شركت ها از اهميت برخوردار است.در بازار چهارشنبه در نماد مخابرات شركت عرضه ها در مرز يك هزار و 800 ريال باعث شد اين نماد به رغم معامله 45ميليون سهم با صف فروش 50ميليون به پايان رسد. در گروه بانكداري، مصوبه هيات دولت در مورد كاهش سرمايه اوليه تشكيل بانك هاي خصوصي مهم ترين خبر بود. با اين مصوبه سرمايه اوليه تشكيل بانك ها در داخل كشور و مناطق آزاد يك صدميليارد تومان كاهش يافته است كه اين امر تشكيل بانك هاي خصوصي را تسهيل خواهد كرد. بانك هاي خصوصي در فضاي تاثيرپذيري نمادهاي عمده از بازار جهاني، فرصت معاملات متعادل را به دليل دور بودن از ريسك كنوني به دست آورده اند.
در گروه فلزي، فولاد خوزستان به رغم معامله نزديك به حد خروج از ضوابط رفع گره هاي معاملاتي، از گره خارج نشد. فولاد خوزستان در قيمت 6هزار و 413ريال همچنان با صف فروش مواجه است. اصلاح قيمتي 50درصدي اين نماد در دو ماه اخير تاكنون نتوانسته است به تعادل اين نماد منجر شود. در اين گروه معاون وزير بازرگاني از امضاي تفاهم نامه اي با صندوق هاي سرمايه گذاري غيردولتي براي واگذاري سهام فولاد مباركه (جوايز صادراتي) خبر داده است. اين تفاهم نامه البته نوشدارويي بعد از مرگ سهراب ارزيابي مي شود، چراكه عرضه سهام مباركه در قالب جوايز صادراتي به افت سنگين نماد مباركه پيش از توقف اين نماد منجر شد. در گروه فلزي، واگذاري آلومينيوم پارس موجب اعلام سود توسط نورد آلومينيوم، شركتي كه در سال مالي گذشته زيان سنگيني را رقم زد، شده است.
در گروه غذايي، سازمان امور مالياتي در اطلاعيه اي حراج يك انبار شركت ساسان به دليل بدهي مالياتي را به اطلاع بازار رسانده است. شركت هاي توليد نوشابه به دليل كاهش ماليات متعاقب آغاز طرح ماليات بر ارزش افزوده با موقعيت افزايش درآمد مواجه بودند كه اينك با توقف طرح ماليات بر ارزش افزوده اين مساله با ابهام مواجه خواهد شد.
در گروه خودرويي، دكتر احمدي نژاد در سفر به استان خراسان شمالي خط توليد خودروي چري را افتتاح كرد. خودرو چري كه قرار بود توسط ايران خودرو مستقلا توليد شود به دليل مشكلات موجود در ايران خودرو خراسان به ويژه محدوديت ظرفيت توليدي اين واحد، در شركت سناباد خودرو با تامين 35درصد لوازم توليدي توسط ايران خودرو توليد مي شود. هر خودرو چري با نرخ 12 تا 13 ميليون تومان راهي بازار خواهد شد كه رقيبي براي خودروهاي اين محدوده به ويژه ريو سايپا خواهد بود. هرچند كه وضعيت بازار خودروسواري بيش از پيش با تراكم توليد مواجه است. در گروه خودرويي كارشناسان بازار در انتظار نظر وزارت صنايع و معادن با درخواست سايپا و ايران خودرو براي افزايش بهاي فروش برخي از مدل هاي توليدي از جمله تندر-90 (ال نود) است. مديران خودروسازان عمده اخيرا از زيان در برخي از مدل هاي توليدي به دليل طرح تثبيت قيمت هاي خودرو از سوي وزارت صنايع و معادن خبر داده اند. در گروه سيماني بازار با صف هاي فروش كم تحرك مواجه است. در حال حاضر با افت شديد بهاي فولاد، تناسب قيمت سيمان و فولاد به سوي كاهش قيمت سيمان حركت خواهد كرد. در گروه ساختماني نماد سرمايه گذاري شاهد براي برگزاري مجمع عمومي سالانه چهارشنبه متوقف شد.در گروه برقي روند كاهش بهاي مس به ويژه موجب كاهش بهاي تمام شده شركت هاي مصرف كننده كابل مسي خواهد شد. بازار چهارشنبه در اين گروه با صف هاي خريد و فعاليت معامله گران در نمادهاي كابل هاي شهيد قندي، موتوژن، پارس سوئيچ، كنتورسازي، ايران ترانسفو و نيرو ترانس مواجه بود. در گروه سرمايه گذاري، صف فروش سرمايه گذاري ملي با جابه جايي يك بلوك 8 ميليوني جمع آوري شد. اين نماد مجموعا با 4/11 ميليون سهم مواجه شد. شركت هاي سرمايه گذاري در نيمه نخست امسال با توجه به وضعيت بازار سهام شرايط مناسبي را تجربه كردند. امري كه در نيمه دوم سال با توجه به وضعيت كنوني، بازار با ترديد مواجه است. در گروه شركت هاي هلدينگي سرمايه گذاري بانك ملي در شرايط روز چهارشنبه جابه جايي يك بلوك 20 ميليون سهمي را تجربه كرد كه همچنان نمادهاي عمده پرتفوي اين شركت از جمله پتروشيمي اراك و صدرا با شرايط نامناسبي در تابلو مواجه اند. صدرا پس از يك هفته رشد قيمتي با عرضه هاي تكميلي مواجه شد و صف خريد آن از ميان رفت.
در مجموع بازار چهارشنبه بازاري ضعيف بود كه در آن شاخص 45/69 واحد افت كرد. با اين شرايط در كل هفته شاخص 345 واحد و شاخص قيمت و بازده نقدي 1379 واحد (3درصد) افت كرد كه در مقايسه با بورس هاي خارجي البته رقمي قابل توجه نبود، اما بازار با تهديد افت حجم معاملات مواجه است.