تاريخ : پنج شنبه 18 مهر 1387

از سوي نمايندگان مجلس و كارشناسان اقتصادي صورت گرفت / اولين واكنش ها به سخنان احمدي نژاد

اظهارات محمود احمدي نژاد، رييس جمهور كشورمان در برنامه تلويزيوني پريشب كه حاوي نكات مهمي در ارتباط با طرح تحول اقتصادي، پرداخت نقدي يارانه ها به دهك هاي پايين جامعه به ميزان هر نفر 45 تا 70هزار تومان و موارد مختلفي راجع به مسائل كنوني جامعه ايران بود، ديروز در صحن علني مجلس شوراي اسلامي با واكنش نمايندگان روبه رو شد. در همين حال چند تن از كارشناسان اقتصادي نيز در گفت وگو با «دنياي اقتصاد» به ارزيابي سخنان رييس جمهور در گفت وگوي تلويزيوني سه شنبه شب پرداخته و با تاكيد بر اين كه دولت بايد در ابتدا جزئيات اجرايي پرداخت نقدي يارانه ها را اعلام كند، گفتند در حالي كه دولت هنوز سياست هاي اوليه را اجرا نكرده به سراغ سياست هايي رفته است كه بيشتر جنبه تبليغاتي دارد.
متن نظر كارشناسان اقتصادي را در صفحه خبر 8 بخوانيد.

واكنش نمايندگان مجلس به اظهارات احمدي نژاد
مصباحي مقدم: چرا طرف تلخ طرح تحول اقتصادي مطرح نمي شود
دنياي اقتصاد- مرجان توحيدي: اظهارات رييس جمهور در گفت و گوي تلويزيوني خود صبح روز گذشته در مجلس با واكنش مصباحي مقدم، رييس كميسيون ويژه طرح تحول اقتصادي در نطق پيش از دستور خود كليد خورد و در ادامه اما با انتقاد محتاطانه نمايندگان همراه شد.
به اين ترتيب سخنان احمدي نژاد در گفت و گوي خود با شبكه يك كه در برخي موارد مجلس را به دخالت در امور اجرايي متهم كرده و به نوعي اعلام برائت دولت از تبعات برخي از تصميم ها در كشور حكايت داشت، از سمع و بصر نمايندگان مغفول ماند. علاوه بر اين كه آنها در اظهارنظرهاي خود نيز سعي كردند جانب احتياط را در اين باره رعايت كرده و تنها به مواردي حول و حوش اعلام يكباره پرداخت نقدي يارانه از سوي احمدي نژاد و عدم اعلام ميزان ذخيره ارزي كشور مي چرخيد، بپردازند و به قول خودشان وارد بحث سياسي نشوند.
بر اين اساس،انتقاد نمايندگان با يك محور مشترك بيشتر شامل انتقادهاي توصيه گونه به دولت براي جلوگيري از انجام اقدام شتاب زده در مورد طرح تحول و حركت در اين سير طبق توافقات مجلس و دولت بود. چراكه پيش از اين و بر اساس آنچه كه نمايندگان اعلام مي كردند، بنا بود اعلام هرگونه اطلاع يا خبر يا انجام هرگونه فعاليتي در اين باره بر اساس تصميمات مشترك دولت و كميسيون ويژه بررسي طرح اقتصادي باشد. همچنين بر اساس اين توافقات و گفته هاي نمايندگان طرح تحول در بخش ها و بندهاي متعدد به اصلاح قانون و بعضا تصويب قوانين جديدي نيازمند است كه اين مساله هم تنها از معبر مجلس عبور كند و اين در حالي است كه نمايندگان همواره دولت را در اجراي اين طرح به صبر بيشتر دعوت كرده و تبعات اجراي شتاب زده طرح تحول را كه مهم ترين آن افزايش نرخ تورم به دليل آزادسازي نرخ قيمت ها است، به دولت گوشزد كرده اند. بنابراين در حالي كه پيش نويس لايحه هدفمند كردن يارانه (جدي ترين بحث طرح تحول) هنوز در دست بررسي است و هنوز به جزئيات آن يعني چگونگي پرداخت و ميزان آن اشاره اي نشده است، احمدي نژاد يك باره پرداخت 50 تا 70هزار تومان يارانه نقدي را اعلام عمومي كرد كه همين مساله موجبات انتقاد مصباحي مقدم را در صحن علني روز گذشته مجلس كليد زد.
طرف تلخ مساله مطرح نمي شود
اين چنين بود كه رييس كميسيون اقتصادي مجلس كه همزمان رييس كميسيون ويژه بررسي طرح تحول اقتصادي هم هست، در نطق خود با بيان اينكه رييس جمهور بر اساس كدام محاسبه وعده پرداخت پول به مردم را داده است،گفت: اگر رييس جمهور پولي در اختيار دارد كه مجلس بي خبر است، بدهي خود را به آموزش و پرورش و بانك ها بپردازد كه البته اين سخنان مصباحي مقدم با فرياد احسنت نمايندگان مواجه شد.
رييس كميسيون ويژه سپس در ادامه افزود: اجازه داده شود طرح تحول اقتصادي همان طور كه توافق دولت و مجلس بوده، در كميسيون ويژه به صورت متين، كارشناسانه و بدون عجله و شتاب بررسي شود، اگر نتيجه آن توافق بر پرداخت نقدي يارانه ها شد، رييس جمهور آن را اعلام كند، والا هرگز.
مصباحي مقدم با بيان اين كه سخنان احمدي نژاد و وعده اي كه داد، سوالاتي را براي ما طرح كرده است، گفت: نمي دانم براساس چه محاسباتي رييس جمهور وعده پرداخت پول به مردم داده است، آن هم با اعلام تقريبي اعداد. آيا رييس جمهور پولي در اختيار دارد كه مجلس از آن بي خبر است؟ اگر دولت پولي دارد چرا بدهي اش به كاركنان آموزش و پرورش را نمي پردازد؟ چرا بدهي اش به بانك ها را نمي دهد و چرا بدهي اش را به بانك مركزي نمي پردازد كه آنان قدرت پرداخت تسهيلات به مردم را پيدا كنند؟
رييس كميسيون طرح تحول اقتصادي در ميان تشويق نمايندگان با عبارت «احسنت، احسنت» ادامه داد: همين جا عرض كنم اگر مقصود پرداخت نقدي يارانه ها باشد، آيا پرداخت نقدي نيازمند قانون نيست؟ آيا طرح پرداخت نقدي تصويب شده است؟ براي جمع آوري اطلاعات اقتصادي خانوار 40 ميليارد تومان هزينه شده كه بدون مجوز مجلس انجام شده، كه خلاف قانون است.
اين عضو فراكسيون اصولگرايان مجلس خطاب به دولتمردان متذكر شد: تاكيد دولت مبني بر قانون گرا بودن اقتضا مي كند كه براي اين اقدامات كسب مجوز كند، اگر بخواهند يارانه ها را نقد پرداخت كنند، بايد پولش را از مصرف كنندگان بگيرند، آيا پيش بيني كرده اند كه يكباره مي خواهند همه يارانه هاي انرژي را آزاد كنند و يكباره قيمت ها را افزايش دهند؟ و از اين راه چه هزينه هايي به مردم تحميل خواهد شد؟
مصباحي مقدم اظهار داشت: طرف شيرين مساله كه پرداخت نقدي پول است، بيان مي شود ولي طرف تلخ مساله كه افزايش هزينه خانوار است، مطرح نمي شود.
تذكر و يادآوري مصباحي مقدم به دولت
نماينده تهران با بيان اينكه بيشترين دغدغه ام وعده پرداخت نقدي يارانه به صورت ماهانه مبلغ 50 تا 70هزار تومان است، ادامه داد: لازم است يادآور شوم در جلسه اي كه كميسيون ويژه با رييس جمهور داشت، تاكيد آقاي احمدي نژاد و كميسيون اين بود كه تعامل مثبتي در بررسي طرح تحول اقتصادي بين دولت و مجلس وجود داشته باشد و با هم اين كار را پيش ببرند.
وي افزود: مقام معظم رهبري در يادداشتي كه براي رييس جمهور فرستاده اند يا به صورت شفاهي، بيان كرده اند كه اين طرح بايد به صورت اجماع درآيد و در نشستي كه با هيات دولت داشتند، ابراز خرسندي كردند كه اين كار بين دولت و مجلس با هم هماهنگ پيش خواهد رفت.
وي ادامه داد: ضمنا نمايندگان دولت در كميسيون ويژه از اعضا درخواست كردند كه ريز اطلاعات مربوط به طرح تحول انتشار عمومي پيدا نكند تا بررسي ها به پايان برسد، ما نيز از دولت و سخنگوي طرح تحول خواستيم كه اطلاعاتي را كه به مردم ارائه مي دهند، متوقف كنند، چون همين اطلاعات يك طرفه منتشر مي شود و حال آن كه هنوز نه چيزي به دار است و نه چيزي به بار.
وي همچنين افزود: ظاهرا رييس جمهور در نطق تلويزيوني شب گذشته اش نسبت به مصوبه مجلس شوراي اسلامي در مورد افزايش تعداد دانشجويان در برخي دانشگاه ها واكنش نشان داده است كه گمان مي كنم جا دارد رييس جلسه در اين مورد مطلبي را بيان كند، بالاخره مجلس است كه قانون گذار است، موافق و مخالف صحبت مي كنند، راي گيري مي كنند و آنچه قانون شد را دولت بايد بپذيرد و اجرا كند.
طرح تحول را با عجله زير سوال نبريم
اظهارات مصباحي مقدم كه پايان يافت، محمدرضا باهنر كه رياست جلسه روز گذشته را به دليل شركت لاريجاني و ابوترابي فرد در اجلاس مجالس آسيايي برعهده داشت، در نطق پيش از دستور خود با خوب و قوي خواندن اظهارات احمدي نژاد به طرح تحول اقتصادي اشاره كرد و با بيان اين كه بنده هم عضو كميسيون ويژه طرح تحول اقتصادي هستم و كار خوب و متين جلو مي رود، تصريح كرد: اگر تحمل داشته باشيم و دولت هم تا حدودي دست بر دل خود بگذارد، ما نيز آمادگي داريم كمك كنيم تا اين طرح به اين عظمت را با شتابزدگي، عجله يا محاسبه غيردقيق زير علامت سوال نبريم. باهنر با بيان اين كه انتظار ما اين است كه اين بحث ها را به صورت مشترك بين دولت و مجلس به صورت كارشناسي درآوريم، گفت: مقدمات لايحه دولت فراهم شده، البته چون ويرايش، ويرايش نهايي نبوده و غيرقابل انتشار است، ما آن را بين نمايندگان توزيع نكرده ايم، ولي اين لايحه به دست ما رسيده و منتظر هستيم تا با همكاري با دولت، در اسرع وقت لايحه جامع تحول اقتصادي را در مجلس با نظر كارشناسي داشته باشيم.
رييس جلسه همچنين اظهار كرد: مجلس حتما با نظر موافق، به اين لايحه و اين طرح عظيم توجه خواهد كرد و ان شاءا... با هم راه برويم، كه هيچ كدام عقب نيفتيم و هيچ كدام هم جلو نرويم، تا با مشكلي روبه رو نشويم.
اظهار نظر رييس جمهور براي تاثير بر شوراي نگهبان بود
با هنر همچنين اظهارات رييس جمهور درباره بحث اصلاح پذيرش دانشجو را مبني بر اين كه اين كار در شان مجلس نيست و وضع دانشگاه ها را به هم مي ريزد ، مورد اشاره قرار داد و با بيان اين كه تكليف مجلس، دولت و قواي حاكم بر نظام جمهوري اسلامي در رابطه با قانون، كاملا روشن شده، افزود: مختصر بحثي در اواخر دوره مجلس هفتم، بين دولت و مجلس اتفاق افتاد و تكليف روشن بود و با نامه مقام معظم رهبري روشن تر شد و آن اين كه اگر قانون مراحل قانوني خود را بگذراند و به مرحله اجرا برسد و به دولت ابلاغ شود، دولت موظف به اجراي آن است.
نماينده تهران خاطرنشان كرد: شايد اظهارنظر رييس جمهور در رابطه با بحث اصلاح پذيرش داوطلبان كنكور اين بوده كه بتواند تاثيري بر اعضاي حقوقدان و فقهاي شوراي نگهبان داشته باشد كه البته اين حق است، اما شايد بهتر اين بود كه رسانه اي نمي شد.
وي ادامه داد: در هر صورت منتظر هستيم تا شوراي نگهبان نظر نهايي خود را در رابطه با اين مصوبه به مجلس اعلام كند و وقتي قانون نهايي شد، در اسرع وقت جهت اجرا به دولت ابلاغ كنيم و انتظار هم داريم مثل گذشته، دولت قانون را دقيق اجرا كند.
مجلس را در حد يك گروهك پايين نياوريم
اظهار نظر احمدي نژاد در مصاحبه مطبوعاتي اش پيش از آن كه به نيويورك سفر كند، در مورد سهميه بندي بنزين كه در آن مجلس را به براندازي دولت متهم كرده بود، نيز روز گذشته با انتقاد داريوش قنبري، عضو فراكسيون اقليت مواجه شد.
جالب آن كه احمدي نژاد در حالي تصويب طرح سهميه بندي بنزين را حركتي در جهت زمين زدن دولت از سوي مجلس معرفي كرد كه اين بحث در قانون برنامه چهارم توسعه بوده است. چه به گفته ادياني راد، از اعضاي كميسيون انرژي مجلس، سهميه بندي بنزين ريشه در برنامه چهارم توسعه دارد كه در جلسات با اين محور دولت و مجلس مكلف شده اند كه نسبت به مديريت سوخت در كشور و استفاده بهينه از حامل هاي انرژي برنامه راهبردي تدوين كنند تا مديريت صحيح مصرف سوخت را شاهد باشيم.
داريوش قنبري با اشاره به اين موضوع در جلسه روز گذشته ابراز كرد كه رييس جمهور با صحبت هاي خود مجلس را در حد يك گروهك تنزل داد كه به دنبال براندازي دولت است.
وي در تذكري با استناد به بند 11 ماده 23 آيين نامه داخلي مجلس گفت: چندي پيش آقاي رييس ‏جمهور راجع به يكي از مصوبات مجلس اظهار نظري داشتند و ديشب هم اين صحبت ‏ها باز هم تكرار شد.
نماينده ايلام افزود: اگر قبلا هيات رييسه در مورد اظهار نظرهاي گذشته آقاي رييس ‏جمهور موضع ‏گيري مي ‏كرد، اظهارنظرهاي ديشب دوباره تكرار نمي ‏شد.
وي اظهار كرد: ايشان راجع به قانون مصوب مجلس در رابطه با بحث بنزين عنوان كردند كه مجلس با اين قانون به دنبال زمين زدن دولت بود و قصد براندازي داشت.
قنبري افزود: اين صحبت رييس جمهور، مجلس را درحد يك گروهكي تنزل داد كه دنبال براندازي دولت است. ايشان توهيني هم به شوراي نگهبان كردند كه مصوبه مجلس را تاييد كرده است.
وي اظهار كرد: قانون وقتي قانون مي ‏شود كه به تاييد شوراي نگهبان رسيده باشد.
قنبري افزود: در حالي كه انتخابات رياست جمهوري در پيش است، آقاي رييس جمهور مي ‏خواهد گناه برخي كارها را به گردن مجلس انداخته و به صورت تبليغاتي و انتخاباتي مجلس را متهم كند.نماينده ايلام تصريح كرد: خواهش ما از هيات رييسه اين است كه در مقابل اين اظهار نظرها سكوت نكند، چون سكوت هيات رييسه باعث مي ‏شود كه اين صحبت ‏ها دوباره تكرار شود و شان و جايگاه واقعي و قانوني مجلس تنزل پيدا كند.
باهنر، هم درپاسخ گفت: اين تذكر ربطي به دستور جلسه علني نداشت.
وي اظهار كرد: نظارت بر عدم اجراي قانون از طريق مجلس راه ‏هاي ديگري دارد. اين هم كه آقاي رييس ‏جمهور از نيت قانونگذار بحثي كردند مثلا مجلس قصد زمين گير كردن دولت را داشت، سخت است كه كسي برود به دنبال نيت خواني و اين طور چيزي را كشف بكند.
انتقاد خباز از اظهارات رييس جمهور
همچنين مخبر كميسيون اقتصادي مجلس در تذكري نسبت به مصاحبه شب گذشته رييس جمهور و اعلام رقم پرداختي يارانه ها به مردم از سوي وي در طرح تحول اقتصادي انتقاد كرد.
محمدرضا خباز، نماينده كاشمر در تذكري آيين نامه اي با استناد به ماده 23 آيين نامه داخلي مجلس گفت: به نظر مي رسد قصدي در كار است تا مجلس را در مقابل عمل انجام شده قرار دهد. رييس جمهور در مصاحبه ديشب عدد و رقمي مبني بر حداقل 45هزار تومان و حداكثر 70هزار تومان به مردم گفتند، در حالي كه هنوز اصل لايحه به مجلس نيامده است و اين به جز آنكه توقعات مردم را بالا ببرد و مردم را در مقابل مجلس قرار دهد، خاصيت ديگري نخواهد داشت.
خباز گفت: از كجا معلوم است كه مجلس به اين لايحه راي دهد؟ مگر مي شود بدون اجازه مجلس مواد سوختي را افزايش داد، زيرا افزايش قيمت مواد سوختي و بنزين حتما بايد مجوز قانوني داشته باشد. مخبر كميسيون اقتصادي مجلس ادامه داد: مگر مي شود پول را بدون مجوز مجلس به حساب مردم ريخت؟ مجلس بايد اجازه دهد تا بودجه عمومي به حساب مردم برود.
وي از هيات رييسه خواست تا در دفاع از حيثيت مجلس وارد عمل شود و گفت: يقينا اگر اين لايحه بيايد و در مجلس تصويب شود، سپس ارائه گزارش آن به مردم پسنديده خواهد بود، اما پيش بيني قبل از تصويب لايحه مجلس را در مقابل مردم قرار خواهد داد.
باهنر نيز در پاسخ گفت: حرف شما قابل بررسي و تامل است، اما اين تذكر به جلسه علني مربوط نيست و اين موارد بايد در كانال هاي قانوني خود مطرح شود.
همراهي توكلي با احمدي نژاد
توكلي همچنين در پاسخ به سوال ديگري كه به سخنان رييس جمهور مبني بر غيرقانوني بودن طرح افزايش ظرفيت پذيرش دانشجو در دانشگاه هاي ممتاز اشاره داشت، گفت: در بحث كنكور و اصلاح اشتباه احتمالي، موضع رييس جمهور را كارشناسي تر مي دانم تا نظرات نمايندگان را، من هم به اين طرح راي ندادم.
اين نماينده تهران در مجلس در پاسخ به سوال ديگري مبني بر اين كه رييس جمهور اعلام كرد برداشت از حساب ذخيره ارزي بدون اجازه مجلس امكان پذير نيست، اما مجلس قبلا چند بار نسبت به برداشت از حساب بدون اجازه مجلس اعتراض كرد، گفت: بدون مصوبه مجلس امكان برداشت از حساب ذخيره ارزي وجود ندارد، اما بايد توجه داشت درباره اضافه بر واردات بنزين و گازوئيل از سوي دولت برداشتي از حساب ذخيره ارزي نشده، اما دولت از منابع داخلي وزارت نفت برداشت هاي داشت كه خلاف قانون بود.
توكلي افزود: حرف رييس جمهور مبني بر اين كه دولت بدون اجازه مجلس از حساب ذخيره ارزي برداشت نمي كند، حرف درستي است.
توكلي در پاسخ به اين سوال كه رييس جمهور اعلام كرد موجودي حساب ذخيره ارزي محرمانه است و اعلام نمي كند، اظهار داشت: منظور اين نبوده كه به مجلس اعلام نمي كند، بلكه منظور اين است اعلام عمومي نمي شود، چرا كه معمولا دولت ها جهت مقابله با مسائل براي اين كه ميزان قدرتشان توسط دشمنان قابل ارزيابي نباشد، اين اطلاعات را فقط به مراجع ذي ربط ارائه مي كنند و يا بعد از مدت زمان معيني اين اطلاعات را انتشار مي كنند.
وي گفت: اين كه رييس جمهور اعلام مي كند نمي تواند هميشه ميزان ذخيره ارزي را اعلام كند، حرف درستي است.
پرداخت نقدي يارانه منجر به افزايش هزينه مي شود
همچنين مخبر كميسيون طرح تحول نيز در جمع خبرنگاران درباره اظهار نظر رييس جمهور مبني بر پرداخت يارانه نقدي به مردم گفت: هنوز كميسيون در اين زمينه به نتيجه نهايي نرسيده و آثار و تبعات آن هم هنوز براي كميسيون و نه براي دولت مشخص نيست. دلخوش همچنين در پاسخ به دنياي اقتصاد مبني بر اينكه ارزيابي اش از سخنان رييس جمهور و اعلام يكباره پرداخت نقدي يارانه ها چيست، گفت: ما معتقديم بايد كار گروه تحولات اقتصادي گزارشات روزانه خود را به رييس جمهور ارائه كند و پيگيري هايي كه هم اكنون در كميسيون انجام مي شود حضور خود دولت هم در آن پررنگ است و آنها هم در جلسات حضور پيدا مي كنند، اما هنوز به آن نقطه اي نرسيده ايم كه بتوانيم دقيق بر آورد كنيم كه اگر بنا باشد انرژي ها و حامل هاي انرژي آزادسازي شود، از محل اين انرژي يارانه هايش چه ميزان به مردم تعلق مي گيرد و به چه ميزان هزينه همين كالاها و كالاهاي ديگر به تبع آن افزايش پيدا مي كند.
اين عضو كميسيون اقتصادي مجلس گفت: در شرايط فعلي ديدگاه كميسيون اين است كه هزينه هاي مردم از درآمد بالا خواهد زد و اين هم اكنون مشكلاتي را ايجاد مي كند وبايد بررسي شود، اما در كل كار ما در اين زمينه هنوز تكميل نشده است. دلخوش درباره اين گفته رييس جمهور كه مجلس هفتم و هشتم در امور اجرايي دخالت كرده اند، عنوان كرد: مجلس براساس قانون اساسي وظايفي دارد و قوه مجريه هم داراي وظايفي است، اما در كل مجلس تا به امروز تا جايي كه توانسته به قوه مجريه كمك كرده به ويژه مجلس هفتم يك مجلس كاملا همراه دولت بود.
وي گفت: در بعضي از بخش ها نبايد حساسيت به خرج دهيم كه مجلس يا دولت به چه صورت تاكنون وارد مسائل شده است، برخي مسائل كوچك قابل حل است، اما در كل مجلس به دولت كمك كرده است.
صحبت دولت قابل قبول نيست
همچنين غلامرضا مصباحي مقدم در گفت وگوي خود با دنياي اقتصاد با اشاره به اين موضوع كه گفته شده دولت تصميم گرفته يارانه نقدي پرداخت كند، هرگز قابل قبول نيست، بايد بدون شتاب در اين زمينه پيش رفت. وي البته در پاسخ به اين كه ارزيابي اش از اين اقدام دولت بدون مشورت با مجلس چيست و اينكه اين يك اقدام پيش دستانه است، گفت كه مايل نيستم بحث را سياسي كنيم.
وي در عين حال تاكيد كرد كه اين رقم 50 تا 70هزار تومان در پيش نويس لايحه هدفمند كردن يارانه مجلس وجود ندارد، چرا كه در پيش نويس لوايح اعداد و ارقام وجود ندارد، بلكه حاوي سياست هاي كلي است.
اجراي طرح تحول بايد با نظر مجلس باشد
مير تاج الديني در گفت وگوي خود با دنياي اقتصاد با اشاره به سخنان رييس جمهور مبني بر اين كه طرح تحول نياز به تصويب مجلس ندارد و در برنامه اي كلان بايد آن را دنبال كرد، گفت: اين صحبت به نظر من در جاي خودش نيست، از نظر روند اجرايي شدن، اين طرح بايد در قالب برنامه اجرايي شود وانگهي چون طرح تحول داراي اجزا، آثار و تبعات گوناگوني است،بايد با نظر مجلس باشد تا تبعات آن به حداقل برسد. وي افزود: اعلان طرح قبل از تصويب در مجلس يك سري انتظارات را در جامعه ايجاد مي كند كه شايد نتوان همه آنها را برآورده كرد.