تاريخ : دوشنبه 28 مرداد 1387

به دنبال پيشنهاد اكونوميست صورت گرفت / اخراج روسيه از گروه هشت ؟

سناريوهاي مواجهه غرب با روسيه پس از جنگ گرجستان
ورود روسيه به جنگ عليه گرجستان در شرايطي كه يك دولت متمايل به غرب در اين كشور حاكم است، كشورهاي غربي را به حدي خشمگين كرده است كه چند روز پيش نشريه تاثيرگذار اكونوميست پيشنهاد اخراج روسيه از برخي انجمن هاي مهم جهاني و حتي گروه هشت را ارائه كرد. ظاهرا اين پيشنهاد موثر افتاد به گونه اي كه جورج بوش و رايس پس از مدت ها از عبارت «گروه هفت» به جاي «گروه هشت» استفاده كردند.

تهديد غرب به اخراج روسيه از گروه هشت
گروه بين الملل- روز شنبه، رييس جمهوري روسيه ديميتري مدودف از همتاي گرجي خود در امضاي توافقنامه صلح پيروي كرد.
درميان شش شرط اين توافقنامه، هر دوطرف توافق كردند نيروهاي خود را به مواضع شان قبل از شروع درگيري ها عقب بكشند.
اما وزير امور خارجه روسيه سرگئي لاوروف گفت كه «اقدامات امنيتي بيشتر» قيد شده در اين پيمان اول و مقدم از همه به انجام خواهند رسيد.
ديپلمات ها اعلام كرده اند كه شوراي امنيت روز يكشنبه به پيش نويس اين قطعنامه براي رسميت بخشيدن به توافقنامه آتش بس راي خواهد داد. بوش اعلام كرده است امضاي آتش بس موقت توسط مدودف «اميدواركننده» است، اما ترديدي نيست كه اوستياي جنوبي و آبخازي در مرزهاي گرجستان كه از نظر بين المللي به رسميت شناخته مي شوند، باقي خواهند ماند.
گزارش ها حاكي از آن است كه ساكاشويلي با بي ميلي ماده ديگر اين طرح يعني مذاكرات بين المللي درمورد آينده اوستياي جنوبي و آبخازي را پذيرفت.
روسيه كنترل جاده اي را كه از درياي سياه تا 30 كيلومتري تفليس، كشيده شده در دست دارد.
آمريكا خواستار خروج نيروهاي روسي شده است؛ اما مسكو مي گويد تنها زماني از قلمرو گرجستان عقب نشيني خواهد كرد كه اقدامات امنيتي بيشتر انجام شود. نيكلا ساركوزي به همتاي گرجي خود گفت آتش بس، مشروط به آن است كه اقدامات امنيتي به هيچ وجه آزادي حركت و سفر در جاده ها و محورهاي خطوط آهن گرجستان را به خطر بيندازد و محدود نكند و نبايد در شهرها اعمال شود. او گفت: منظور من به خصوص شهر گوري است.
اين شهر در نزديكي منطقه جدايي طلب اوستياي جنوبي قرار دارد و نيروهاي روسي بر آن مستقر شده اند. او همچنين گفت: اما نيروهاي روسي مي توانند چند كيلومتر آن سوي منطقه درگيري در اوستياي جنوبي گشت بزنند.
روز يكشنبه آژانس خبري دولتي
ايتار تاس روسيه اعلام كرد برخي از نيروهاي روسيه در حال عقب نشيني از منطقه جدايي طلب اوستياي جنوبي هستند. ايتار تاس به نقل از يك مقام نظامي روسي اعلام كرد واحدهاي نظامي غيرضروري درحال ترك اين منطقه هستند. اما تعداد اين نيروها مشخص نيست. سخنگوي وزارت دفاع اوستياي جنوبي اعلام كرد نمي تواند اين گزارش را تاييد كند. ساعاتي بعد از انتشار اين خبر، روسيه عقب نشيني از گرجستان را تكذيب كرد.
در همين حال رييس جمهوري و وزير امور خارجه آمريكا بعد از مدت ها بار ديگر گروه كشورهاي صنعتي را به نام گروه هفت ناميدند كه واكنشي مستقيم به عملكرد روسيه در گرجستان است. جان مك كين نامزد جمهوري خواه رياست جمهوري آمريكا نيز خواستار خروج روسيه از گروه هشت و تبديل آن به گروه هفت شده است. مجله اكونوميست نيز در تحليلي به بحران به وجود آمده ميان غرب و روسيه پرداخته است كه متن كامل آن را مي خوانيد.
تحليل اكونوميست از بحران روابط با روسيه
جنگ گرجستان براي روسيه يك پيروزي محسوب مي شود. گزينه هاي غرب محدود است، اما نياز است كه به دقت انتخاب شوند.
شب هفتم اوت ميخاييل ساكاشويلي، رييس جمهوري گرجستان حمله اي نسنجيده را به اوستياي جنوبي يكي از دو منطقه جدايي طلب كشورش آغاز كرد.
در پي آن تانك ها، نيروها و هواپيماهاي روسي به اين منطقه سرازير شدند. روسيه پنج روز بعد پس از آنكه نيروهاي مسلح گرجستان را درهم كوبيد، اعلام كرد به اقدامات خود پايان مي دهد.
اين اقدام شديد و موثر براي ولاديمير پوتين، رييس جمهوري سابق و نخست وزير كنوني نه تنها در برابر گرجستان بلكه در برابر غرب نيز يك پيروزي بود. غرب تلاش كرده است تا كشورهايي را كه در مرز غربي روسيه قرار دارند از اين كشور دور كند و آنها را به كشورهايي دموكرات، بازار محور و دوست تبديل كند. اكنون كه روسيه نشان داده است چه اتفاقي ممكن است براي كساني كه خود را از اين كشور كنار مي كشند رخ دهد، انجام چنين كاري در آينده دشوارتر خواهد بود. روسيه براي توجيه اين هجوم، اقداماتي سطحي انجام داده است. اين كشور ادعا كرد از شهروندان روسي دفاع كرده است. اين بهانه، همان طور كه وزير امور خارجه سوئد به تندي اشاره كرد، توجيهات هيتلر را از تجاوزات نازي ها به خاطر مي آورد.به هر حال، اكثر «شهروندان روسي» در اوستياي جنوبي و آبخازي به تازگي گذرنامه هاي خود را دريافت كرده بودند كه احتمالا اين اقدامي براي آماده سازي در زمينه اين تهاجم بود. روسيه تلاش مي كند، اين حمله را با بمباران صربستان توسط ناتو در سال 1999 و حمايت آن از استقلال كوزوو يا با تهاجم آمريكا به عراق مقايسه كند، اما اين قابل قبول نيست. اگرچه اين جنگ در اوستياي جنوبي توسط گرجستان آغاز شد، اما تا حد زيادي توسط روسيه طراحي شده بود كه طي سال ها به شعله هاي درگيري ها دامن زده بود. همانند همتايان عراقي شان روس ها نيز ادعا نكردند كه ساكاشويلي تا به حال تهديدي براي همسايگان و جهان بوده است.
اين پاسخي ناگهاني به تحريك نبود، بلكه اقدامي از پيش برنامه ريزي شده بود. پوتين از نفوذ غرب در كشورهاي شوروي سابق مثل گرجستان و اوكراين خشمگين است و عميقا از رفتار شيطنت آميز ساكاشويلي بيزار است.
پوتين هنوز باعث سقوط وي از سمتش نشده است. (در واقع، گرجي هاي طبقه متوسط در حمايت از رييس جمهوري شان تظاهرات كرده اند).
پوتين با كوبيدن مشت نظامي روسيه در قفقاز روشن كرده است كه اين كشور نشانه هاي رو به افزايش استقلال از جمله تلاش براي پيوستن به پيمان ناتو را از طرف همسايگانش تحمل نخواهد كرد.اين امپرياليسم جديد روسي خبر ناخوشايندي براي همه همسايگان اين كشور است.ساكاشويلي يك ملي گراي عجول است كه به تازگي صلاحيت دموكراتيك خود را خدشه دار كرده است. جسارت او در اوستياي جنوبي احمقانه و احتمالا جنايتكارانه بود.اما برخلاف پوتين، كشورش را به سمت دموكراسي، مهار فساد و كنترل رشد اقتصادي سريع كه برخلاف روسيه به قيمت بالاي نفت و گاز متكي نيست، هدايت كرده است. جورج بوش حق داشت كه در يازدهم اوت اظهار كند در قرن 21 قابل قبول نيست كه روسيه به كشور مستقل همسايه تجاوز كندو دولت انتخاب شده توسط مردم را مورد تهديد قرار دهد. حقيقت تلخ براي گرجستان و ديگران اين است كه تقاضاي حمايت نظامي از طرف غرب در مواجهه با روسيه مورد توجه قرار نمي گيرد. آمريكايي ها با انتقال نيروهاي گرجي از عراق (2000 نيروي گرجي سومين نيروهاي بزرگ متحد را تشكيل مي دهند) كمك ناچيزي به ساكاشويلي كردند و اكنون كمك هاي بشردوستانه را با هواپيماهاي نظامي و كشتي ها ارسال كرده اند. در ميان همسايگان مجاور روسيه فقط كشورهاي منطقه بالتيك مي توانند چنين حمايتي را مطالبه كنند. اين كشورها در دهه 1990 يعني زماني كه روسيه ضعيف بود، به سمت ناتو حركت كردند.اين بدان معني نيست كه غرب نبايد در پاسخ به تجاوز روسيه به گرجستان واكنش نشان دهد در عوض غرب هنوز بر روسيه نفوذ دارد و هر دو نسبت به تصوير بين المللي خود حساس هستند. به اين دليل است كه رهبران غربي بايد خشم خود را در مورد هجوم و تداوم بمباران گرجستان كاملا روشن كنند.تاكنون كشورهاي كمي اين كار را كرده اند، به خصوص ايتاليايي ها و آلماني ها ساكت بوده اند.علاوه بر اين ها، غرب بايد براي پوتين روشن كند كه هجوم روسيه به گرجستان به معني پايان كسب و كار به طور معمول است. هم اكنون آمريكا برخي از مانورهاي نظامي با روسيه را لغو كرده است. آمريكا و كشورهاي اروپايي بايد اطمينان حاصل كنند كه روسيه اجازه ورود به انجمن هاي ديگر بين المللي، مثل سازمان همكاري هاي اقتصادي و توسعه يا سازمان تجارت جهاني را ندارد. اكنون زمان مناسبي براي قدرت بخشيدن به كشورهاي ثروتمند عضوگروه 7 كه روسيه را شامل نمي شود در تقابل با گروه 8 كه روسيه را شامل مي شود، است.اتحاديه اروپا اغلب در قبال روسيه به دو گروه مخالف و موافق تقسيم شده است. اين دو گروه بايد در مورد مذاكرات بر سر يك توافقنامه جديد و مشاركت و همكاري توافق كنند. محدوديت هاي ويزا بايد سخت تر شود و سرمايه هاي شخصي مقامات روسي در خارج بايد با دقت بيشتري مورد بررسي قرار گيرد. اتحاديه اروپا بايد به سختي در مورد كاهش وابستگي به واردات انرژي از روسيه تلاش كند و روابط داخلي در مورد انرژي را بهبود بخشد و كشورهاي عضو اتحاديه اروپا بايد معاملات دو جانبه در خور توجه به روسيه را متوقف كند. در كوتاه مدت احتمالا هيچ كدام از اينها مانع نمي شود روسيه اگر تمايل داشته باشد، خود را در قفقاز به رخ بكشد. گر چه چنين واكنش هايي ممكن است باعث شود پوتين قبل از تلاش هاي مشابه در مكان هاي ديگر كمي درنگ كند. براي مثال در كريمه بخشي از اوكراين كه محل زندگي هزاران روسي و نيروي دريايي روسيه در درياي سياه است، هر چه نارضايتي غرب واضح تر باشد، به نيروهاي حافظ صلح و ناظران ديگر كشورها شانس بيشتري مي دهد تا جايگزين نيروهاي روسي در اوستياي جنوبي و آبخازي شوند. نيروهاي حافظ صلح روسي كه از اوايل دهه 1990 در اين منطقه حضور داشته اند، بايد از اين منطقه خارج شوند زيرا به وضوح نيروي اشغال گر هستند. از همه مهم تر، گر چه حماقت ساكاشويلي پذيرش گرجستان را در ناتو دشوارتر كرد، اما حمله روسيه نبايد برنامه ورود اوكراين و گرجستان را به ناتو به تاخير بيندازد. تجاوز روسيه اين كشورها و ديگر كشورها را براي پيوستن به ناتو مشتاق تر از هميشه خواهد كرد. بدترين پيامد اين جنگ براي غرب اين خواهد بود كه روسيه عضويت كشورهاي مستقل را در ناتو يا اتحاديه اروپا وتو كند.