تاريخ : شنبه 20 مهر 1387

سایه بحران و ابزار حجم مبنا

بحران در بازارهای جهانی و دورنمای رکود شدید که باعث کاهش بهای مواد خام شده است، بورس تهران را نیز به طور غیرمستقیم تحت تاثیر قرار خواهد داد.

در بازارهای جهانی، ریزش زنجیره ای بانک ها و نهادهای مالی در ایالات متحده آمریکا و تداوم آن به رغم تزریق منابع مالی 700میلیارد دلاری، موجب شده است تا دامنه های این بحران به بورس های آسیایی و اروپایی نیز کشیده شود. امری که در خود رکود شدید اقتصادی جهانی را به همراه آورده است. در این فضا هر چند که بورس تهران از جریان سرمایه جهانی و افت وابسته به آن دور است، اما با توجه به افت بهای محصولات خام، شرکت های بورسی تحت تاثیر این بحران قرار گرفته اند. در حال حاضر بهای نفت که در تیر ماه به مرز 147دلار در هر بشکه رسیده بود، تا 7/82دلار کاهش یافته است. از سویی بهای فلزات رنگین افت چشمگیری یافته اند. بهای مس در معاملات بورس لندن در 5هزار و 402دلار و در معاملات SPOT به مرز 4هزار و 941دلار رسیده است. بهای روی و مس نیز با افت چشمگیر به کمترین حد از سپتامبر 2005 رسیده است. از سویی بهای بیلت فولادی در بورس فلزات لندن (LME) در جنوب شرق آسیا تا 385دلار و در منطقه مدیترانه تا 395دلار افت کرده است. با توجه به رکود در بخش فولاد و سرایت آن به بازار حمل ونقل، شاخص بالتیک به عنوان شاخص حمل ونقل دریایی تا عدد 2هزار و 503واحد افت کرده است. با توجه به این تحولات نمادهای پرتعداد وابسته به این محصولات، با فشار فروش ناشی از دورنمای کاهش فروش و سود مواجه شده اند. از سویی از آنجا که بخش عمده بازده 30درصدی بورس در 5 ماه نخست امسال ناشی از رشد بهای محصولات خام بوده است، با چرخش بازار جهانی، معامله گران در انتظار به تعادل رسیدن نمادهای عمده بازار هستند، امری که نیازمند اصلاح قیمتی است. در کنار نمادهای متوقفی نظیر فولاد مبارکه، سنگ آهن ها و سرمایه گذاری های وابسته، نمادهای باز نظیر کشتیرانی، ملی مس، پالایشگاه اصفهان نیز در تله حجم مبنا به دام افتاده و روند فرسایشی اصلاح قیمت را تجربه می کنند.
از این رو بازار در صورت عدم تجربه اصلاح سریع قیمتی، دوره رکود را تجربه خواهد کرد. بحث در مورد روش های به تعادل رسیدن بازار به ویژه میان موافقان و مخالفان سیاست گذشته مدیریت بازار در مورد شوک درمانی، مهم ترین بحث در هفته آینده خواهد بود.
موافقان شوک درمانی معتقدند با توجه به تاثیرات روانی اصلاح قیمت به صورت فرسایشی و غیرقابل اجتناب بودن این مساله، رخداد شرایطی نظیر آنچه در یک هفته اخیر در بورس های دنیا از جمله وال استریت با رقم خوردن افت های 6 تا 7درصدی شاخص رخ داد، برای معامله گران بورس تهران نیز قابل درک است. در شرایط کنونی و پتانسیل افت موجود در بازار، شاخص حتی برای حفظ مرز 10هزار واحد در میان مدت نیز با مشکل مواجه خواهد بود.در کنار تحولات بازار جهانی در سطح اقتصاد داخلی مهم ترین مساله هفته، سخنان دکتر احمدی نژاد رییس جمهوری در مورد طرح تحول اقتصادی است. طرح پرداخت 50 تا 70هزار تومان به هر فرد با توجه به بار مالی سنگین این طرح، دورنمای افزایش بهای بنزین، گاز و برق، و همچنین کسری کنونی بودجه و افت بهای نفت جنبه های سوال انگیز این طرح هستند. از سویی تحولات مربوط به مالیات بر ارزش افزوده و دستور رییس جمهور برای توقف این طرح برای دو ماه، متعاقب اتفاقات رخ داده در صنف طلا و جواهر و بازار از دید کارشناسان با اهمیت تلقی می شود. تبعات طرح محدودی نظیر مالیات بر ارزش افزوده که تنها 3 درصد بار مالی برای بازار به همراه داشت، شانس اجرای طرح تحولات اقتصادی را با سوال مواجه می کند. طرحی که به گفته رییس جمهور با جهش قیمتی همراه خواهد بود.از سویی موضع گیری نمایندگان مجلس شورای اسلامی در مورد این طرح نیز جالب توجه است.در کنار اثرات تحولات اقتصادی در درون بازار سرمایه، پتانسیل منفی و کاهش انگیزه ها، مساله مهم آخرین بازگشایی شماری از نمادهای اخراجی از بورس است. این آخرین بازگشایی اگرچه بدون تعهد خرید سهامداران عمده نمی تواند گشایشی برای سهامداران تلقی شود، اما می تواند آخرین فرصت برای نقد شدن دارایی سهامداران این شرکت ها (هرچند به میزان اندک) به حساب آید. در کنار این مسائل در درون بازار بحث معرفی اعضای حقیقی هیات مدیره شرکت بورس و همچنین مدیرعامل شرکت از اهمیت برخوردار است.
در بازار همچنین شرایط به سوی عرضه بانک های دولتی به عنوان شرکت های جدید صدر اصل 44 در حال حرکت است که احتمالا به عرضه یکی از بانک های دولتی ملت یا صادرات منجر می شود.
در بازار چه خبر بود؟
بازار چهارشنبه همچنان بازاری ضعیف و توام با رکود بود که در آن عمده ترین نمادهای بازار درگیر صف های فروش بودند.
در همین حال حضور معامله گران حقیقی در نمادهای کوچک بازار به ویژه نمادهایی که می تواند از تغییر شرایط بازارهای جهانی منتفع شوند موجب رونق این نماد شده است. هرچند که در این نمادها به ویژه نمادهای مصرف کننده مس بحث موجودی های قبلی و قیمت این شرکت ها از اهمیت برخوردار است.در بازار چهارشنبه در نماد مخابرات شرکت عرضه ها در مرز یک هزار و 800 ریال باعث شد این نماد به رغم معامله 45میلیون سهم با صف فروش 50میلیون به پایان رسد. در گروه بانکداری، مصوبه هیات دولت در مورد کاهش سرمایه اولیه تشکیل بانک های خصوصی مهم ترین خبر بود. با این مصوبه سرمایه اولیه تشکیل بانک ها در داخل کشور و مناطق آزاد یک صدمیلیارد تومان کاهش یافته است که این امر تشکیل بانک های خصوصی را تسهیل خواهد کرد. بانک های خصوصی در فضای تاثیرپذیری نمادهای عمده از بازار جهانی، فرصت معاملات متعادل را به دلیل دور بودن از ریسک کنونی به دست آورده اند.
در گروه فلزی، فولاد خوزستان به رغم معامله نزدیک به حد خروج از ضوابط رفع گره های معاملاتی، از گره خارج نشد. فولاد خوزستان در قیمت 6هزار و 413ریال همچنان با صف فروش مواجه است. اصلاح قیمتی 50درصدی این نماد در دو ماه اخیر تاکنون نتوانسته است به تعادل این نماد منجر شود. در این گروه معاون وزیر بازرگانی از امضای تفاهم نامه ای با صندوق های سرمایه گذاری غیردولتی برای واگذاری سهام فولاد مبارکه (جوایز صادراتی) خبر داده است. این تفاهم نامه البته نوشدارویی بعد از مرگ سهراب ارزیابی می شود، چراکه عرضه سهام مبارکه در قالب جوایز صادراتی به افت سنگین نماد مبارکه پیش از توقف این نماد منجر شد. در گروه فلزی، واگذاری آلومینیوم پارس موجب اعلام سود توسط نورد آلومینیوم، شرکتی که در سال مالی گذشته زیان سنگینی را رقم زد، شده است.
در گروه غذایی، سازمان امور مالیاتی در اطلاعیه ای حراج یک انبار شرکت ساسان به دلیل بدهی مالیاتی را به اطلاع بازار رسانده است. شرکت های تولید نوشابه به دلیل کاهش مالیات متعاقب آغاز طرح مالیات بر ارزش افزوده با موقعیت افزایش درآمد مواجه بودند که اینک با توقف طرح مالیات بر ارزش افزوده این مساله با ابهام مواجه خواهد شد.
در گروه خودرویی، دکتر احمدی نژاد در سفر به استان خراسان شمالی خط تولید خودروی چری را افتتاح کرد. خودرو چری که قرار بود توسط ایران خودرو مستقلا تولید شود به دلیل مشکلات موجود در ایران خودرو خراسان به ویژه محدودیت ظرفیت تولیدی این واحد، در شرکت سناباد خودرو با تامین 35درصد لوازم تولیدی توسط ایران خودرو تولید می شود. هر خودرو چری با نرخ 12 تا 13 میلیون تومان راهی بازار خواهد شد که رقیبی برای خودروهای این محدوده به ویژه ریو سایپا خواهد بود. هرچند که وضعیت بازار خودروسواری بیش از پیش با تراکم تولید مواجه است. در گروه خودرویی کارشناسان بازار در انتظار نظر وزارت صنایع و معادن با درخواست سایپا و ایران خودرو برای افزایش بهای فروش برخی از مدل های تولیدی از جمله تندر-90 (ال نود) است. مدیران خودروسازان عمده اخیرا از زیان در برخی از مدل های تولیدی به دلیل طرح تثبیت قیمت های خودرو از سوی وزارت صنایع و معادن خبر داده اند. در گروه سیمانی بازار با صف های فروش کم تحرک مواجه است. در حال حاضر با افت شدید بهای فولاد، تناسب قیمت سیمان و فولاد به سوی کاهش قیمت سیمان حرکت خواهد کرد. در گروه ساختمانی نماد سرمایه گذاری شاهد برای برگزاری مجمع عمومی سالانه چهارشنبه متوقف شد.در گروه برقی روند کاهش بهای مس به ویژه موجب کاهش بهای تمام شده شرکت های مصرف کننده کابل مسی خواهد شد. بازار چهارشنبه در این گروه با صف های خرید و فعالیت معامله گران در نمادهای کابل های شهید قندی، موتوژن، پارس سوئیچ، کنتورسازی، ایران ترانسفو و نیرو ترانس مواجه بود. در گروه سرمایه گذاری، صف فروش سرمایه گذاری ملی با جابه جایی یک بلوک 8 میلیونی جمع آوری شد. این نماد مجموعا با 4/11 میلیون سهم مواجه شد. شرکت های سرمایه گذاری در نیمه نخست امسال با توجه به وضعیت بازار سهام شرایط مناسبی را تجربه کردند. امری که در نیمه دوم سال با توجه به وضعیت کنونی، بازار با تردید مواجه است. در گروه شرکت های هلدینگی سرمایه گذاری بانک ملی در شرایط روز چهارشنبه جابه جایی یک بلوک 20 میلیون سهمی را تجربه کرد که همچنان نمادهای عمده پرتفوی این شرکت از جمله پتروشیمی اراک و صدرا با شرایط نامناسبی در تابلو مواجه اند. صدرا پس از یک هفته رشد قیمتی با عرضه های تکمیلی مواجه شد و صف خرید آن از میان رفت.
در مجموع بازار چهارشنبه بازاری ضعیف بود که در آن شاخص 45/69 واحد افت کرد. با این شرایط در کل هفته شاخص 345 واحد و شاخص قیمت و بازده نقدی 1379 واحد (3درصد) افت کرد که در مقایسه با بورس های خارجی البته رقمی قابل توجه نبود، اما بازار با تهدید افت حجم معاملات مواجه است.