تاريخ : يك شنبه 24 شهريور 1387

با محوریت آیت‌الله صافی گلپایگانی صورت گرفت / رایزنی علمای قم درباره اهانت‌های اخیر

‏ بی‌اعتنایی احمدی‌نژاد به تاکید مراجع برای برکناری مشایی از دیگر مواردی بود که مورد بحث قرار گرفت.

این روزها بیت آیت‌الله صافی گلپایگانی پی‌درپی میزبان علمای عظام و مراجع تقلید است تا شاید از پی همفکری برای متوقف کردن روندی که در جهت «حذف روحانیت» و آنچنان که‌هاشمی رفسنجانی در مراسم آیت‌الله صدوقی «تیشه زدن به ریشه‌های انقلاب» نامید مدتی است آغاز شده است چاره‌جویی شود، حرکتی که گویی قصد دارد روحانیت قم را از صف اول تحولات کشور خارج کند. این ماجراها را می‌توان پس‌لرزه‌های اظهارات اسفندیار رحیم مشایی رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به حساب آورد که پس از «ابراز دوستی با مردم اسرائیل» مورد انتقاد بسیاری از طیف‌ها از جمله روحانیت قرار گرفت و چندتن از مراجع تقلید از جمله آیات عظام مکارم شیرازی و نوری همدانی را برآن داشت تا به رییس دولت نهم پیغام دهند که حضور مشایی در کابینه «به مصلحت نیست» و «ضرورت دارد» وی هر چه سریع‌تر به این حضور پایان دهد.200‌نماینده مجلس به صورت عام و 40 نماینده روحانی مجلس به صورت خاص به همراه 55 نماینده مجلس خبرگان رهبری همگی همنوا با مراجع خواستار برکناری رحیم مشایی شدند.
اما این همه باعث نشد تا رییس‌جمهور در همکاری با معاونش تجدیدنظر کند که وی با افزایش حضور مشایی در سفرهای دولت و نشاندنش در کنار خویش عملا دست رد بر سینه منتقدان زد و ابقای مشایی را تلویحا اعلام کرد. اینچنین بود که منتقدان به مخالفت‌هایشان ادامه دادند و در این میان تمامی آن‌ها از جمله روحانیت و مراجع از گزند حامیان دولت مصون نماندند که یک روزنامه نگار و کارگردان متعلق به طیف موسوم به حامی دولت آنان را از اظهارنظر در مسائل سیاسی منع کرد و دخالتشان در ماجرای مشایی را بی‌مورد دانست.
محمد نوری‌زاد که در وبلاگ خود به اظهارنظر می‌پرداخت به این نیز بسنده نکرد که به انتقاد شدید از رفتار روحانیون در قبال مسائل کلان آنان را به «مسوولیت‌ناپذیری» در قبال توصیه‌ها و سخنانشان متهم کرد و این موضوع را از «رنج‌های بزرگ پس از انقلاب» دانست. وی نوشت: «چرا همین قم، به روزی در آمده است که در آمار‌های نیروی انتظامی خودمان، اول شهر آسیب دیده از معضلات و مفاسد اجتماعی است؟ مدینه فاضله علمای ما کجاست؟ چرا باید مثلا شهر اردستان و تهران و کرج و شیراز، پاک‌تر و سالم‌تر و متعادل‌تر از قم باشند؟ مسوولیت این نقیصه آشکار درشهر قم با کیست؟ مردم؟ دستگاه‌های دولتی؟ دستگاه‌های خصوصی؟ صمیمانه بگویم که اگر بخواهند در حوزه آسیب شناسی شهر قم، مقصرین ردیف اول آن را شماره کنند، حتما و حتما روحانیان شهر قم، از آن جمله‌اند. متاسفانه، اسلامی که اغلب علمای ما‌ ترویج می‌کنند، اسلامی عبوس، کم جوش، بسته، لاغر، تندخو، نامنظم، بی‌برنامه، کم ظرفیت و دافع دیگران است.»این سخنان بلافاصله با واکنش روحانیون مواجه شد که اول استنباط از آن توهین به روحانیون و علما بود که نوری‌زاد در صدر مطلب خود عنوان «سخنی با آیت‌الله مکارم شیرازی» را نشانده بود و اینچنین توهین به مراجع در صدر اخبار قرار گرفت و اعتراضات نسبت به سخنان نوری‌زاد گسترش یافت، آنچنان که حتی دوستان قدیم وی در کیهان از وی اعلام برائت کردند و از پایان همکاری‌های دوطرفه در سال‌های پیش سخن راندند. از سویی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم از نوری‌زاد اعلام شکایت کرد و از سوی دیگر دادستان کل کشور با صدور دستوری خطاب به سعید مرتضوی دادستان تهران خواستار برخورد قاطع با هتاکان به ساحت روحانیت و مراجع شد.
آیت‌الله مکارم شیرازی که روی سخن نوری‌زاد با وی بود نیز با اعلام اینکه «کسانی که می‌خواهند مراجع را خانه نشین کنند، این آرزو را به گور می‌برند» پاسخ محکمی به سخنان وی داد.
اما از آنجا که این وقایع همگی ناشی از ماجرای مشایی و واکنش علما به آن بود و بهانه نوری‌زاد هم برای نگاشتن این مطالب به چالش کشیدن توصیه مراجع مبنی‌بر اخراج وی از دولت بود، همه نگاه‌ها به دولت معطوف شد که چه واکنشی به این مسائل نشان می‌دهد. با وجود آن که دولت نهمی‌ها و از آن جمله علیرضا ذاکر اصفهانی هرگونه ارتباط نوری‌زاد با مجموعه دولت را به شدت تکذیب کرد، اما این مانع از آن نشد که افرادی همچون آیت‌الله رضا استادی از اعضای برجسته جامعه مدرسین این ماجراها را از چشم دولت نبیند که وی هفته گذشته در خطبه‌های نمازجمعه قم با اشاره به وقایع اخیر خطاب به دولت گفت: دولتی‌ها باید بدانند که با علما چطور ارتباط و تعامل داشته باشند، بی‌تفاوتی نسبت به حوزه‌های علمیه از یک طرف و اظهار کمک به مدارس یا حوزه‌های علمیه از طرف دیگر امر پسندیده‌ای نیست.وی افزود: اگر افرادی نسبت به علما انتقادی دارند باید با توجیه مناسبی همراه باشد که اضطرابی در جامعه ایجاد نشود، در این زمینه بهترین الگو و سرمشق همان مسیری است که رهبر معظم انقلاب در جلسات مختلف در سخنان اخیر خود داشتند. آیت‌الله با بیان اینکه «جدایی مردم از نظام یکی از آسیب‌های بزرگ برای نظام اسلامی است» تصریح کرد: مسوولان، وزرا، استانداران، رییس‌جمهور و همه باید توجه کنند، ما وقتی می‌توانیم در برابر دشمنان و دسیسه‌های آنان ایستادگی کنیم که مردم با نظام باشند.
وی با اشاره تلویحی به سخنان نوری‌زاد و بیان اینکه «این اشتباه بزرگی است که مراجع و علما را از دخالت در امور نظام جدا بدانیم» گفت:امام خمینی(ره)، از همه مردم می‌خواست که در سرنوشت سیاسی خود دخالت داشته باشند، بی‌توجهی و بی‌عنایتی به روحانیت و متدینین روزی به نظام ضربه وارد خواهد کرد. همه مردم، علما و مراجع تقلید باید در مسائل کشور دخیل باشند تا به نظام اسلامی خللی وارد نشود.
همزمان آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رییس‌مجمع تشخیص مصلحت نظام هم با بیان اینکه «عده‌ای قصد دارند روحانیت را بدنام کنند»، گفت: اخیرا شاهد هستیم کسانی پیدا شده‌‏اند که به منشاء بروز انقلاب ضربه می‌‏زنند و ریشه را که حوزه‌‏ها، مراجع و علما تشکیل می‌‏دهند، پیدا کرده و به آن تیشه می‌‏زنند.
به این ترتیب بود که گفته‌های این کارگردان و واکنش‌های بسیاری از روحانیون و سیاسیون درباره آن باعث شد آیت‌الله صافی گلپایگانی یکشنبه شب گذشته میزبان آیت‌الله مکارم شیرازی و جمعه شب میزبان آیت‌الله نوری همدانی شود تا در این دیدارها که به صورت کاملا ‏محرمانه و بدون حضور خبرنگاران ‏برگزار شد، آنچنان که خبرگزاری مهر به نقل از یکی از اعضای دفتر آیت‌الله نوری همدانی گزارش داده است، حضرات آیات پیرامون تحولات مهم روز کشور، اهانت‌های پی‌در‌پی به مراجع، ‏سخنان گستاخانه ‏رحیم مشایی و پافشاری او بر مواضعش و البته بی‌اعتنایی رییس‏‌جمهور به تاکیدات مراجع مبنی‌‏بر کنارگذاشتن رییس‏ سازمان میراث ‏فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بحث و تبادل‌نظر کنند.در کنار این دیدارها مدیر حوزه علمیه قم نیز با تاکید بر اینکه «هیچ کس از هتک حرمت مراجع، سود نخواهد برد» نسبت به عدم برخورد قاطع با این مسائل هشدار داد و گفت: در این صورت، احتمال می‌دهم که این امر فتح بابی شود تا کسانی هم که زمینه‌ آن را دارند، به خود جرات داده و مرجعیت را مورد اهانت قرار دهند.
آیت‌الله مرتضی مقتدایی در حاشیه مراسم سالگرد درگذشت حجت‌الاسلام و المسلمین شیخ‌هادی مروی در مورد شکایت جامعه مدرسین حوزه علمیه قم از یک کارگردان سینما و تلویزیون، به ایلنا گفت: برخورد دستگاه قضایی در این زمینه موجب امنیت کشور و روحانیت خواهد شد، زیرا حمایت از مرجعیت، وظیفه همه است و دستگاه قضایی هم در این زمینه باید به وظیفه‌ خود عمل کند.
با توجه به جمیع جهات، مسلما این جلسات تاثیر ویژه‌ای بر روابط مراجع عظام و دولت نهم خواهد داشت. پس باید منتظر روزهای آینده ماند و دید نتیجه رایزنی علمای قم چه خواهد شد. آیا آنان برای اتخاذ موضعی سخت‌تر نسبت به هتاکان به ساحت مرجعیت و حامیان آن‌ها که به عقیده برخی قصد «خارج کردن روحانیت از صحنه» را در ذهن می‌پرورانند به توافق خواهند رسید؟