تاريخ : پنج شنبه 14 شهريور 1387

رابطه ناگسستنی ترور با پاکستان

وقوع یک ترور نافرجام دیگر در پاکستان، آنهم درست در فاصله چند روز مانده به انتخابات ریاست جمهوری، این پرسش را در ذهن تداعی می کند که چرا این کشور همواره در آستانه تحولات سیاسی مهم شاهد ترور سیاستمداران است؟

بعداز ظهر امروز خبری در رسانه ها مخابره شد که حکایت از ترور نافرجام یوسف رضا گیلانی نخست وزیر پاکستان داشت. بنابر اعلام وزارت کشور پاکستان، در زمان حمله عوامل ترور، گیلانی در خودرو حضور نداشته و بدین وسیله از مرگ نجات یافته است.

گیلانی نیز همانند سایر سیاستمداران ترور شده پاکستان، در شهر راولپندی مورد حمله قرار گرفت؛ لیاقت علی خان اولین نخست وزیر پاکستان در شهر راولپندی به دست یک افغانی به ضرب گلوله کشته شد. ذوالفقار علی بوتو پدر بی نظیر بوتو و موسس حزب مردم نیز در شهر راولپندی به چوبه دار سپرده شد و دست آخر خود بی نظیر بوتو نیز در 6 دی ماه سال گذشته در همین شهر مورد سوء قصد قرار گرفت و به عبارت دیگر شهر راولپندی قتلگاه سیاستمداران شناخته شده پاکستان است.

نکته ای که در این میان مهم به نظر می رسد این نکته است که این ترور در فاصله چند روز مانده به انتخابات ریاست جمهوری و آنهم درست یک روز بعد از انتشار خبرهایی درباره توافق جدید دولت پاکستان با طالبان، گشایش مدارس دینی وابسته به طالبان با موافقت دولت و به جریان افتادن مجدد پرونده فساد نواز شریف نخست وزیر اسبق پاکستان، انجام گرفته است.

به عبارت دیگر این ترور در حالی به وقوع پیوست که حزب حاکم مردم به رهبری آصف علی زرداری همسر نخست وزیر فقید اسبق پاکستان، تلاشهایی را برای قطعی کردن پیروزی خود در انتخابات ریاست جمهوری آغاز کرده بود. بطوری که احتمال پیروزی زرداری در انتخابات و نشستن او به جای پرویز مشرف بسیار محتمل به نظر می رسید.

دولت پاکستان که اغلب وزیران آن را اعضای حزب مردم تشکیل می دهند، در روزهای گذشته مجوز بازگشایی مدارس دینی متعلق به طالبان را صادر کرد و با این کار در جهت کاهش تنش میان دولت و گروه های شبه نظامی گام برداشت و در اقدامی دیگر دیروز خبر امضای توافقنامه میان اسلام آباد و مناطق قبیله نشین برای مبارزه با طالبان مخابره شد که همین دو تحول پیروزی حزب مردم در انتخابات را تا حد زیادی تضمین می کند.

از سوی دیگر نباید در ناآرامی های اخیر پاکستان نقش طالبان را از یاد برد، زیرا به رغم آنکه با فرا رسیدن ماه رمضان دولت پاکستان از برقراری آتش بس در این ماه مبارک میان خود و طالبان در مناطق قبیله نشین خبر داده بود اما طالبان با رد این خبر، اعلام کرد که همچنان به حملات خود علیه نیروهای امنیتی دولتی ادامه می دهد.

نکته دیگر آنکه، نواز شریف رهبر حزب مسلم لیگ شاخه نواز مهمترین رقیب سیاسی حزب مردم، از دیروز موقعیت خود را در خطر دید. شریف که به امید شرکت در انتخابات سال گذشته پس از کش و قوسهای بسیار وارد پاکستان شد در ابتدای ورود با بی نظیر بوتو مقتول رهبر آنروزهای حزب مردم، ائتلاف کرد تا از این طریق بتواند مشرف را از سر راه خود بردارد، اما زمانی که بحث توافق بوتو و مشرف برای تقسیم قدرت به میان آمد ناگهان نخست وزیر اسبق پاکستان در میان هواداران خود در شهر راولپندی ترور شد و این ترورعاملی شد بر پیروزی قاطع حزب مردم و مسلم لیگ شاخه نواز در انتخابات پارلمانی پاکستان.

بعد از پیروزی در انتخابات، شریف دو هدف را برای خود تعریف کرد یکی بازگرداندن قضات برکنار شده از کار توسط مشرف بر سر کارهایشان و دیگری استضیاح پرویز مشرف. تلاشهای شریف در این راه ادامه داشت تا آنکه مشرف پس از 9 سال حکمرانی ماه گذشته از سمت ریاست جمهوری پاکستان استعفا داد و شریف نیز بعد از چند روز با بهانه قرار دادن این مطلب که حزب مردم در بازگشت قضات برکنار شده بر سر کارهای سابقشان همکاری نمی کند از ائتلاف با حزب مردم خارج و نامزد مستقلی را برای انتخابات ریاست جمهوری معرفی کرد، اما روز گذشته و پس از مخابره خبر احتمال بازگشایی پرونده فساد نواز شریف، این سیاستمدار کهنه کار پاکستانی بار دیگر موقعیت خود را در خطر دید.

به گفته برخی آگاهان سیاسی، ترور نافرجام امروز پاکستان می تواند اقدامی باشد برای به تعویق انداختن انتخابات ریاست جمهوری و یا از دستور کار خارج کردن رسیدگی به پرونده فساد مالی نواز شریف.

نکته آخر آنکه، انتخابات ریاست جمهوری پاکستان در تاریخ 16 شهریور برگزار می شود و از آنجا که پیروزی زرداری در این انتخابات محتمل به نظر می رسد، امکان به جریان افتادن دوباره پرونده فساد مالی شریف دور از ذهن نیست؛ تحولی که در صورت وقوع اوضاع داخلی پاکستان را پر تنش تر از وضعیت فعلی می کند و این در حالی است که شریف صبح چهارشنبه اعلام کرده بود اگر وضعیت پاکستان ناآرام تر از وضعیت فعلی شود، ارتش باید وارد صحنه شود.