تاريخ : پنج شنبه 18 مهر 1387

از سوی نمایندگان مجلس و کارشناسان اقتصادی صورت گرفت / اولین واکنش ها به سخنان احمدی نژاد

اظهارات محمود احمدی نژاد، رییس جمهور کشورمان در برنامه تلویزیونی پریشب که حاوی نکات مهمی در ارتباط با طرح تحول اقتصادی، پرداخت نقدی یارانه ها به دهک های پایین جامعه به میزان هر نفر 45 تا 70هزار تومان و موارد مختلفی راجع به مسائل کنونی جامعه ایران بود، دیروز در صحن علنی مجلس شورای اسلامی با واکنش نمایندگان روبه رو شد. در همین حال چند تن از کارشناسان اقتصادی نیز در گفت وگو با «دنیای اقتصاد» به ارزیابی سخنان رییس جمهور در گفت وگوی تلویزیونی سه شنبه شب پرداخته و با تاکید بر این که دولت باید در ابتدا جزئیات اجرایی پرداخت نقدی یارانه ها را اعلام کند، گفتند در حالی که دولت هنوز سیاست های اولیه را اجرا نکرده به سراغ سیاست هایی رفته است که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد.
متن نظر کارشناسان اقتصادی را در صفحه خبر 8 بخوانید.

واکنش نمایندگان مجلس به اظهارات احمدی نژاد
مصباحی مقدم: چرا طرف تلخ طرح تحول اقتصادی مطرح نمی شود
دنیای اقتصاد- مرجان توحیدی: اظهارات رییس جمهور در گفت و گوی تلویزیونی خود صبح روز گذشته در مجلس با واکنش مصباحی مقدم، رییس کمیسیون ویژه طرح تحول اقتصادی در نطق پیش از دستور خود کلید خورد و در ادامه اما با انتقاد محتاطانه نمایندگان همراه شد.
به این ترتیب سخنان احمدی نژاد در گفت و گوی خود با شبکه یک که در برخی موارد مجلس را به دخالت در امور اجرایی متهم کرده و به نوعی اعلام برائت دولت از تبعات برخی از تصمیم ها در کشور حکایت داشت، از سمع و بصر نمایندگان مغفول ماند. علاوه بر این که آنها در اظهارنظرهای خود نیز سعی کردند جانب احتیاط را در این باره رعایت کرده و تنها به مواردی حول و حوش اعلام یکباره پرداخت نقدی یارانه از سوی احمدی نژاد و عدم اعلام میزان ذخیره ارزی کشور می چرخید، بپردازند و به قول خودشان وارد بحث سیاسی نشوند.
بر این اساس،انتقاد نمایندگان با یک محور مشترک بیشتر شامل انتقادهای توصیه گونه به دولت برای جلوگیری از انجام اقدام شتاب زده در مورد طرح تحول و حرکت در این سیر طبق توافقات مجلس و دولت بود. چراکه پیش از این و بر اساس آنچه که نمایندگان اعلام می کردند، بنا بود اعلام هرگونه اطلاع یا خبر یا انجام هرگونه فعالیتی در این باره بر اساس تصمیمات مشترک دولت و کمیسیون ویژه بررسی طرح اقتصادی باشد. همچنین بر اساس این توافقات و گفته های نمایندگان طرح تحول در بخش ها و بندهای متعدد به اصلاح قانون و بعضا تصویب قوانین جدیدی نیازمند است که این مساله هم تنها از معبر مجلس عبور کند و این در حالی است که نمایندگان همواره دولت را در اجرای این طرح به صبر بیشتر دعوت کرده و تبعات اجرای شتاب زده طرح تحول را که مهم ترین آن افزایش نرخ تورم به دلیل آزادسازی نرخ قیمت ها است، به دولت گوشزد کرده اند. بنابراین در حالی که پیش نویس لایحه هدفمند کردن یارانه (جدی ترین بحث طرح تحول) هنوز در دست بررسی است و هنوز به جزئیات آن یعنی چگونگی پرداخت و میزان آن اشاره ای نشده است، احمدی نژاد یک باره پرداخت 50 تا 70هزار تومان یارانه نقدی را اعلام عمومی کرد که همین مساله موجبات انتقاد مصباحی مقدم را در صحن علنی روز گذشته مجلس کلید زد.
طرف تلخ مساله مطرح نمی شود
این چنین بود که رییس کمیسیون اقتصادی مجلس که همزمان رییس کمیسیون ویژه بررسی طرح تحول اقتصادی هم هست، در نطق خود با بیان اینکه رییس جمهور بر اساس کدام محاسبه وعده پرداخت پول به مردم را داده است،گفت: اگر رییس جمهور پولی در اختیار دارد که مجلس بی خبر است، بدهی خود را به آموزش و پرورش و بانک ها بپردازد که البته این سخنان مصباحی مقدم با فریاد احسنت نمایندگان مواجه شد.
رییس کمیسیون ویژه سپس در ادامه افزود: اجازه داده شود طرح تحول اقتصادی همان طور که توافق دولت و مجلس بوده، در کمیسیون ویژه به صورت متین، کارشناسانه و بدون عجله و شتاب بررسی شود، اگر نتیجه آن توافق بر پرداخت نقدی یارانه ها شد، رییس جمهور آن را اعلام کند، والا هرگز.
مصباحی مقدم با بیان این که سخنان احمدی نژاد و وعده ای که داد، سوالاتی را برای ما طرح کرده است، گفت: نمی دانم براساس چه محاسباتی رییس جمهور وعده پرداخت پول به مردم داده است، آن هم با اعلام تقریبی اعداد. آیا رییس جمهور پولی در اختیار دارد که مجلس از آن بی خبر است؟ اگر دولت پولی دارد چرا بدهی اش به کارکنان آموزش و پرورش را نمی پردازد؟ چرا بدهی اش به بانک ها را نمی دهد و چرا بدهی اش را به بانک مرکزی نمی پردازد که آنان قدرت پرداخت تسهیلات به مردم را پیدا کنند؟
رییس کمیسیون طرح تحول اقتصادی در میان تشویق نمایندگان با عبارت «احسنت، احسنت» ادامه داد: همین جا عرض کنم اگر مقصود پرداخت نقدی یارانه ها باشد، آیا پرداخت نقدی نیازمند قانون نیست؟ آیا طرح پرداخت نقدی تصویب شده است؟ برای جمع آوری اطلاعات اقتصادی خانوار 40 میلیارد تومان هزینه شده که بدون مجوز مجلس انجام شده، که خلاف قانون است.
این عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس خطاب به دولتمردان متذکر شد: تاکید دولت مبنی بر قانون گرا بودن اقتضا می کند که برای این اقدامات کسب مجوز کند، اگر بخواهند یارانه ها را نقد پرداخت کنند، باید پولش را از مصرف کنندگان بگیرند، آیا پیش بینی کرده اند که یکباره می خواهند همه یارانه های انرژی را آزاد کنند و یکباره قیمت ها را افزایش دهند؟ و از این راه چه هزینه هایی به مردم تحمیل خواهد شد؟
مصباحی مقدم اظهار داشت: طرف شیرین مساله که پرداخت نقدی پول است، بیان می شود ولی طرف تلخ مساله که افزایش هزینه خانوار است، مطرح نمی شود.
تذکر و یادآوری مصباحی مقدم به دولت
نماینده تهران با بیان اینکه بیشترین دغدغه ام وعده پرداخت نقدی یارانه به صورت ماهانه مبلغ 50 تا 70هزار تومان است، ادامه داد: لازم است یادآور شوم در جلسه ای که کمیسیون ویژه با رییس جمهور داشت، تاکید آقای احمدی نژاد و کمیسیون این بود که تعامل مثبتی در بررسی طرح تحول اقتصادی بین دولت و مجلس وجود داشته باشد و با هم این کار را پیش ببرند.
وی افزود: مقام معظم رهبری در یادداشتی که برای رییس جمهور فرستاده اند یا به صورت شفاهی، بیان کرده اند که این طرح باید به صورت اجماع درآید و در نشستی که با هیات دولت داشتند، ابراز خرسندی کردند که این کار بین دولت و مجلس با هم هماهنگ پیش خواهد رفت.
وی ادامه داد: ضمنا نمایندگان دولت در کمیسیون ویژه از اعضا درخواست کردند که ریز اطلاعات مربوط به طرح تحول انتشار عمومی پیدا نکند تا بررسی ها به پایان برسد، ما نیز از دولت و سخنگوی طرح تحول خواستیم که اطلاعاتی را که به مردم ارائه می دهند، متوقف کنند، چون همین اطلاعات یک طرفه منتشر می شود و حال آن که هنوز نه چیزی به دار است و نه چیزی به بار.
وی همچنین افزود: ظاهرا رییس جمهور در نطق تلویزیونی شب گذشته اش نسبت به مصوبه مجلس شورای اسلامی در مورد افزایش تعداد دانشجویان در برخی دانشگاه ها واکنش نشان داده است که گمان می کنم جا دارد رییس جلسه در این مورد مطلبی را بیان کند، بالاخره مجلس است که قانون گذار است، موافق و مخالف صحبت می کنند، رای گیری می کنند و آنچه قانون شد را دولت باید بپذیرد و اجرا کند.
طرح تحول را با عجله زیر سوال نبریم
اظهارات مصباحی مقدم که پایان یافت، محمدرضا باهنر که ریاست جلسه روز گذشته را به دلیل شرکت لاریجانی و ابوترابی فرد در اجلاس مجالس آسیایی برعهده داشت، در نطق پیش از دستور خود با خوب و قوی خواندن اظهارات احمدی نژاد به طرح تحول اقتصادی اشاره کرد و با بیان این که بنده هم عضو کمیسیون ویژه طرح تحول اقتصادی هستم و کار خوب و متین جلو می رود، تصریح کرد: اگر تحمل داشته باشیم و دولت هم تا حدودی دست بر دل خود بگذارد، ما نیز آمادگی داریم کمک کنیم تا این طرح به این عظمت را با شتابزدگی، عجله یا محاسبه غیردقیق زیر علامت سوال نبریم. باهنر با بیان این که انتظار ما این است که این بحث ها را به صورت مشترک بین دولت و مجلس به صورت کارشناسی درآوریم، گفت: مقدمات لایحه دولت فراهم شده، البته چون ویرایش، ویرایش نهایی نبوده و غیرقابل انتشار است، ما آن را بین نمایندگان توزیع نکرده ایم، ولی این لایحه به دست ما رسیده و منتظر هستیم تا با همکاری با دولت، در اسرع وقت لایحه جامع تحول اقتصادی را در مجلس با نظر کارشناسی داشته باشیم.
رییس جلسه همچنین اظهار کرد: مجلس حتما با نظر موافق، به این لایحه و این طرح عظیم توجه خواهد کرد و ان شاءا... با هم راه برویم، که هیچ کدام عقب نیفتیم و هیچ کدام هم جلو نرویم، تا با مشکلی روبه رو نشویم.
اظهار نظر رییس جمهور برای تاثیر بر شورای نگهبان بود
با هنر همچنین اظهارات رییس جمهور درباره بحث اصلاح پذیرش دانشجو را مبنی بر این که این کار در شان مجلس نیست و وضع دانشگاه ها را به هم می ریزد ، مورد اشاره قرار داد و با بیان این که تکلیف مجلس، دولت و قوای حاکم بر نظام جمهوری اسلامی در رابطه با قانون، کاملا روشن شده، افزود: مختصر بحثی در اواخر دوره مجلس هفتم، بین دولت و مجلس اتفاق افتاد و تکلیف روشن بود و با نامه مقام معظم رهبری روشن تر شد و آن این که اگر قانون مراحل قانونی خود را بگذراند و به مرحله اجرا برسد و به دولت ابلاغ شود، دولت موظف به اجرای آن است.
نماینده تهران خاطرنشان کرد: شاید اظهارنظر رییس جمهور در رابطه با بحث اصلاح پذیرش داوطلبان کنکور این بوده که بتواند تاثیری بر اعضای حقوقدان و فقهای شورای نگهبان داشته باشد که البته این حق است، اما شاید بهتر این بود که رسانه ای نمی شد.
وی ادامه داد: در هر صورت منتظر هستیم تا شورای نگهبان نظر نهایی خود را در رابطه با این مصوبه به مجلس اعلام کند و وقتی قانون نهایی شد، در اسرع وقت جهت اجرا به دولت ابلاغ کنیم و انتظار هم داریم مثل گذشته، دولت قانون را دقیق اجرا کند.
مجلس را در حد یک گروهک پایین نیاوریم
اظهار نظر احمدی نژاد در مصاحبه مطبوعاتی اش پیش از آن که به نیویورک سفر کند، در مورد سهمیه بندی بنزین که در آن مجلس را به براندازی دولت متهم کرده بود، نیز روز گذشته با انتقاد داریوش قنبری، عضو فراکسیون اقلیت مواجه شد.
جالب آن که احمدی نژاد در حالی تصویب طرح سهمیه بندی بنزین را حرکتی در جهت زمین زدن دولت از سوی مجلس معرفی کرد که این بحث در قانون برنامه چهارم توسعه بوده است. چه به گفته ادیانی راد، از اعضای کمیسیون انرژی مجلس، سهمیه بندی بنزین ریشه در برنامه چهارم توسعه دارد که در جلسات با این محور دولت و مجلس مکلف شده اند که نسبت به مدیریت سوخت در کشور و استفاده بهینه از حامل های انرژی برنامه راهبردی تدوین کنند تا مدیریت صحیح مصرف سوخت را شاهد باشیم.
داریوش قنبری با اشاره به این موضوع در جلسه روز گذشته ابراز کرد که رییس جمهور با صحبت های خود مجلس را در حد یک گروهک تنزل داد که به دنبال براندازی دولت است.
وی در تذکری با استناد به بند 11 ماده 23 آیین نامه داخلی مجلس گفت: چندی پیش آقای رییس ‏جمهور راجع به یکی از مصوبات مجلس اظهار نظری داشتند و دیشب هم این صحبت ‏ها باز هم تکرار شد.
نماینده ایلام افزود: اگر قبلا هیات رییسه در مورد اظهار نظرهای گذشته آقای رییس ‏جمهور موضع ‏گیری می ‏کرد، اظهارنظرهای دیشب دوباره تکرار نمی ‏شد.
وی اظهار کرد: ایشان راجع به قانون مصوب مجلس در رابطه با بحث بنزین عنوان کردند که مجلس با این قانون به دنبال زمین زدن دولت بود و قصد براندازی داشت.
قنبری افزود: این صحبت رییس جمهور، مجلس را درحد یک گروهکی تنزل داد که دنبال براندازی دولت است. ایشان توهینی هم به شورای نگهبان کردند که مصوبه مجلس را تایید کرده است.
وی اظهار کرد: قانون وقتی قانون می ‏شود که به تایید شورای نگهبان رسیده باشد.
قنبری افزود: در حالی که انتخابات ریاست جمهوری در پیش است، آقای رییس جمهور می ‏خواهد گناه برخی کارها را به گردن مجلس انداخته و به صورت تبلیغاتی و انتخاباتی مجلس را متهم کند.نماینده ایلام تصریح کرد: خواهش ما از هیات رییسه این است که در مقابل این اظهار نظرها سکوت نکند، چون سکوت هیات رییسه باعث می ‏شود که این صحبت ‏ها دوباره تکرار شود و شان و جایگاه واقعی و قانونی مجلس تنزل پیدا کند.
باهنر، هم درپاسخ گفت: این تذکر ربطی به دستور جلسه علنی نداشت.
وی اظهار کرد: نظارت بر عدم اجرای قانون از طریق مجلس راه ‏های دیگری دارد. این هم که آقای رییس ‏جمهور از نیت قانونگذار بحثی کردند مثلا مجلس قصد زمین گیر کردن دولت را داشت، سخت است که کسی برود به دنبال نیت خوانی و این طور چیزی را کشف بکند.
انتقاد خباز از اظهارات رییس جمهور
همچنین مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس در تذکری نسبت به مصاحبه شب گذشته رییس جمهور و اعلام رقم پرداختی یارانه ها به مردم از سوی وی در طرح تحول اقتصادی انتقاد کرد.
محمدرضا خباز، نماینده کاشمر در تذکری آیین نامه ای با استناد به ماده 23 آیین نامه داخلی مجلس گفت: به نظر می رسد قصدی در کار است تا مجلس را در مقابل عمل انجام شده قرار دهد. رییس جمهور در مصاحبه دیشب عدد و رقمی مبنی بر حداقل 45هزار تومان و حداکثر 70هزار تومان به مردم گفتند، در حالی که هنوز اصل لایحه به مجلس نیامده است و این به جز آنکه توقعات مردم را بالا ببرد و مردم را در مقابل مجلس قرار دهد، خاصیت دیگری نخواهد داشت.
خباز گفت: از کجا معلوم است که مجلس به این لایحه رای دهد؟ مگر می شود بدون اجازه مجلس مواد سوختی را افزایش داد، زیرا افزایش قیمت مواد سوختی و بنزین حتما باید مجوز قانونی داشته باشد. مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: مگر می شود پول را بدون مجوز مجلس به حساب مردم ریخت؟ مجلس باید اجازه دهد تا بودجه عمومی به حساب مردم برود.
وی از هیات رییسه خواست تا در دفاع از حیثیت مجلس وارد عمل شود و گفت: یقینا اگر این لایحه بیاید و در مجلس تصویب شود، سپس ارائه گزارش آن به مردم پسندیده خواهد بود، اما پیش بینی قبل از تصویب لایحه مجلس را در مقابل مردم قرار خواهد داد.
باهنر نیز در پاسخ گفت: حرف شما قابل بررسی و تامل است، اما این تذکر به جلسه علنی مربوط نیست و این موارد باید در کانال های قانونی خود مطرح شود.
همراهی توکلی با احمدی نژاد
توکلی همچنین در پاسخ به سوال دیگری که به سخنان رییس جمهور مبنی بر غیرقانونی بودن طرح افزایش ظرفیت پذیرش دانشجو در دانشگاه های ممتاز اشاره داشت، گفت: در بحث کنکور و اصلاح اشتباه احتمالی، موضع رییس جمهور را کارشناسی تر می دانم تا نظرات نمایندگان را، من هم به این طرح رای ندادم.
این نماینده تهران در مجلس در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر این که رییس جمهور اعلام کرد برداشت از حساب ذخیره ارزی بدون اجازه مجلس امکان پذیر نیست، اما مجلس قبلا چند بار نسبت به برداشت از حساب بدون اجازه مجلس اعتراض کرد، گفت: بدون مصوبه مجلس امکان برداشت از حساب ذخیره ارزی وجود ندارد، اما باید توجه داشت درباره اضافه بر واردات بنزین و گازوئیل از سوی دولت برداشتی از حساب ذخیره ارزی نشده، اما دولت از منابع داخلی وزارت نفت برداشت های داشت که خلاف قانون بود.
توکلی افزود: حرف رییس جمهور مبنی بر این که دولت بدون اجازه مجلس از حساب ذخیره ارزی برداشت نمی کند، حرف درستی است.
توکلی در پاسخ به این سوال که رییس جمهور اعلام کرد موجودی حساب ذخیره ارزی محرمانه است و اعلام نمی کند، اظهار داشت: منظور این نبوده که به مجلس اعلام نمی کند، بلکه منظور این است اعلام عمومی نمی شود، چرا که معمولا دولت ها جهت مقابله با مسائل برای این که میزان قدرتشان توسط دشمنان قابل ارزیابی نباشد، این اطلاعات را فقط به مراجع ذی ربط ارائه می کنند و یا بعد از مدت زمان معینی این اطلاعات را انتشار می کنند.
وی گفت: این که رییس جمهور اعلام می کند نمی تواند همیشه میزان ذخیره ارزی را اعلام کند، حرف درستی است.
پرداخت نقدی یارانه منجر به افزایش هزینه می شود
همچنین مخبر کمیسیون طرح تحول نیز در جمع خبرنگاران درباره اظهار نظر رییس جمهور مبنی بر پرداخت یارانه نقدی به مردم گفت: هنوز کمیسیون در این زمینه به نتیجه نهایی نرسیده و آثار و تبعات آن هم هنوز برای کمیسیون و نه برای دولت مشخص نیست. دلخوش همچنین در پاسخ به دنیای اقتصاد مبنی بر اینکه ارزیابی اش از سخنان رییس جمهور و اعلام یکباره پرداخت نقدی یارانه ها چیست، گفت: ما معتقدیم باید کار گروه تحولات اقتصادی گزارشات روزانه خود را به رییس جمهور ارائه کند و پیگیری هایی که هم اکنون در کمیسیون انجام می شود حضور خود دولت هم در آن پررنگ است و آنها هم در جلسات حضور پیدا می کنند، اما هنوز به آن نقطه ای نرسیده ایم که بتوانیم دقیق بر آورد کنیم که اگر بنا باشد انرژی ها و حامل های انرژی آزادسازی شود، از محل این انرژی یارانه هایش چه میزان به مردم تعلق می گیرد و به چه میزان هزینه همین کالاها و کالاهای دیگر به تبع آن افزایش پیدا می کند.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: در شرایط فعلی دیدگاه کمیسیون این است که هزینه های مردم از درآمد بالا خواهد زد و این هم اکنون مشکلاتی را ایجاد می کند وباید بررسی شود، اما در کل کار ما در این زمینه هنوز تکمیل نشده است. دلخوش درباره این گفته رییس جمهور که مجلس هفتم و هشتم در امور اجرایی دخالت کرده اند، عنوان کرد: مجلس براساس قانون اساسی وظایفی دارد و قوه مجریه هم دارای وظایفی است، اما در کل مجلس تا به امروز تا جایی که توانسته به قوه مجریه کمک کرده به ویژه مجلس هفتم یک مجلس کاملا همراه دولت بود.
وی گفت: در بعضی از بخش ها نباید حساسیت به خرج دهیم که مجلس یا دولت به چه صورت تاکنون وارد مسائل شده است، برخی مسائل کوچک قابل حل است، اما در کل مجلس به دولت کمک کرده است.
صحبت دولت قابل قبول نیست
همچنین غلامرضا مصباحی مقدم در گفت وگوی خود با دنیای اقتصاد با اشاره به این موضوع که گفته شده دولت تصمیم گرفته یارانه نقدی پرداخت کند، هرگز قابل قبول نیست، باید بدون شتاب در این زمینه پیش رفت. وی البته در پاسخ به این که ارزیابی اش از این اقدام دولت بدون مشورت با مجلس چیست و اینکه این یک اقدام پیش دستانه است، گفت که مایل نیستم بحث را سیاسی کنیم.
وی در عین حال تاکید کرد که این رقم 50 تا 70هزار تومان در پیش نویس لایحه هدفمند کردن یارانه مجلس وجود ندارد، چرا که در پیش نویس لوایح اعداد و ارقام وجود ندارد، بلکه حاوی سیاست های کلی است.
اجرای طرح تحول باید با نظر مجلس باشد
میر تاج الدینی در گفت وگوی خود با دنیای اقتصاد با اشاره به سخنان رییس جمهور مبنی بر این که طرح تحول نیاز به تصویب مجلس ندارد و در برنامه ای کلان باید آن را دنبال کرد، گفت: این صحبت به نظر من در جای خودش نیست، از نظر روند اجرایی شدن، این طرح باید در قالب برنامه اجرایی شود وانگهی چون طرح تحول دارای اجزا، آثار و تبعات گوناگونی است،باید با نظر مجلس باشد تا تبعات آن به حداقل برسد. وی افزود: اعلان طرح قبل از تصویب در مجلس یک سری انتظارات را در جامعه ایجاد می کند که شاید نتوان همه آنها را برآورده کرد.