تاريخ : پنج شنبه 7 شهريور 1387

هزینه های غذایی در ماه مبارک رمضان

ماه ها زنجیروار از پس یکدیگر می آیند. روزها و شب هایی متفاوت از هم آنچه در همه ماه ها هست و گریزی نیست از آن، تامین نیازهای روزمره غذایی است. سه وعده غذا برای هر انسان در هر شبانه روز!

دوازده ماه در 365روز که می شود 1095 وعده غذا در طول سال. آرامش و استراحتی نیاز است برای این دستگاه گوارش آدمی و بیجا نبوده که در اسلام انسان را به روزه گرفتن تکلیف کرده اند. برای خودش و سلامتی که از پس آن ماه های دیگر سال همراه او خواهد بود.
اینجا بنا نیست درس اخلاق گفته شود و هر کس به موازات حق آزادی، مختار بر امور شخصی است.
اما آنچه در مورد روزه و ماه رمضان قابل توجه است اینکه پزشکان عصر حاضر و مسلط بر دانش و علم نوین، نه تنها این امر را نهی نمی کنند، بلکه آن را در راستای تعالی جسمی و روحی انسان (کاهش اضطراب و استرس های دنیای امروز، افزایش اعتماد به نفس، افزایش تمرکز روحی و فکری و غیره) تلقی می کنند.
گذشته از اینها، روزه به عنوان یک سنت، مورد توجه بسیاری از خانواده های ایرانی است.
هرچند که به گونه ای عجیب برکات و نعمات بر این ماه مبارک سایه می افکند و اهالی اقتدارگر به این آیین، آن را به عینه لمس کرده اند، اما در شرایط امروز که بخش قابل توجهی از اقتصاد تحت اختیار دولت است، فراوانی و ارزانی کالاهای موردنیاز مردم معنای دیگری می یابد.
وقتی یک کیلو مرغ 3200تومان می شود در حالی که حقوق بیشتر مردم افزایش چندانی نمی یابد، دیدگاه ها متفاوت می شود.
به عنوان مثال اگر یک خانواده 5نفره تصمیم بگیرد برای یک وعده غذایی چلومرغ صرف کند، یک کیلو و نیم مرغ نیاز هست که هزینه آن 5هزار تومان می شود.
با احتساب هزینه سایر مواد همچون برنج (متوسط 2500تومان)، زرشک، زعفران، روغن، رب، هویج، آبلیمو، سیب زمینی و غیره هزینه کل حداقل 10هزار تومان می شود.
از طرف دیگر هر ماه از جمله ماه مبارک رمضان خانواده ها ناچارند 60وعده غذایی (نهار یا شام) به جز صبحانه یا افطاری تدارک ببینند.
چنانچه برای همین خانواده 5 نفره به طور متوسط 5هزار تومان برای هر وعده غذایی در نظر بگیریم برای یک ماه می شود 300هزار تومان هزینه غذا، و اگر مواد مورد نیاز را کمی ارزان تر در نظر بگیریم 200هزار تومان هزینه غذای یک خانواده 5نفره در ماه حتمی است. مگر اینکه محاسبه ما محدود شود به خانواده هایی که ناچار شده اند غذاهای مغذی و ویتامین دار را از سبد غذایی روزانه خود حذف کنند و در نتیجه به مصرف غذاهای کم کیفیت، کم انرژی و کم کالری روی آورند که در چنین حالتی، هزینه غذایی ممکن است به 100هزار تومان هم برسد.
در چنین شرایطی، دور از انتظار هم نخواهد بود که مردم از نظر فکری و جسمی تعادل نداشته باشند، بنیه روحی افراد تضعیف شود و با کمترین فشارهای روزمره زندگی از کوره در روند و دست به کارهای خطر آفرین زنند.
شاید گفته شود مردم در گذشته با کمترین مصارف غذایی و در برابر فعالیت های سخت از قدرت جسمی و روحی بالاتری برخوردار بودند در حالی که امروزه به رغم تولیدات غذایی نوین باز با کاهش قوای روحی و جسمی و افزایش بیماری ها مواجهیم آن هم در شرایطی که بیشتر فعالیت ها پشت میزی شده است.
هر چند نمی خواهیم در این بحث وارد شویم و دلایل وقوع چنین امری را بررسی کنیم، اما واقعیت این است که مواد غذایی امروز طبیعت گذشته خود را ندارند و در واقع صنعتی و مصنوعی شده است.
گرانی مواد غذایی در طول سال و بیشتر در روزهای پرمصرف برخی خانواده ها را با مشکل مواجه ساخته است.
دولت برای 5/6میلیون کارمند خود سبد غذایی ماه رمضان تدارک دیده است، اما برای 5/63میلیون مردم دیگر فکری نکرده است.
البته قرار نیست دولت به شخصه وارد عمل شود و سبد غذایی برای آحاد ملت فراهم کند که این امر ضد اقتصاد مردم سالار است، اما می تواند به طرق دیگر شرایط را برای دسترسی ارزان مردم به کالاها فراهم سازد؛ هر چند که این مساله مسیری طولانی و هدفمند می طلبد.
متاسفانه به رغم تجربه چند ساله در مورد کمبود برخی کالاها همچون گوشت، اما هنوز اندیشه ای اساسی برای آنها در نظر گرفته نشده است و نوسانات قیمتی در مواجهه با افزایش تقاضا گویای این واقعیت است.
تثبیت قیمت کالاها توسط دولت (نظیر آنچه در قضیه شیر اتفاق افتاد) تولیدکنندگان را با چالش هایی اساسی مواجه می سازد؛ چرا که آنها نمی توانند در برابر افزایش هزینه مواد اولیه و در نتیجه افزایش قیمت تمام شده کالای خود را افزایش ندهند.
از سوی دیگر نیز مردم در برابر افزایش قیمت یک کالا با مشکلاتی مواجه می شوند و در واقع، تا زمانی که درآمد مردم و به تبع آن قدرت خرید مردم افزایش نیابد اتخاذ این گونه راهکارها می تواند چند صباحی برخی مسائل را لاپوشانی کند، اما در بلند مدت چاره ساز نخواهد بود.