تاريخ : سه شنبه 5 شهريور 1387

اکونومیست خبر داد : آخرین نفس های تورم در اقتصاد بزرگ

کشورهای درحال توسعه سوپاپ اطمینان اقتصاد جهان
تحولات اقتصاد آمریکا در نیم قرن گذشته برای سایر اقتصادها از این جهت مهم است که گفته می شود اگر این اقتصاد (به دلیل ابعاد وسیع آن) عطسه کند، بقیه اقتصادها سرما می خورند. اکونومیست خبر داده است که نرخ تورم این کشور در ماه های آینده افزایش خواهد یافت، اما از اوج افزایش، سقوط تورم آغاز خواهد شد.

تحلیل اکونومیست از اقتصاد آمریکا:
آخرین نفس های تورم
خبرهای مربوط به تورم در آمریکا خبرهای بدی بود. قیمت های مصرف کننده در سال منتهی به جولای 6/5 درصد افزایش یافت و این بالاترین میزان از سال 1991 تاکنون بود. قیمت های تولیدکننده 8/9 درصد افزایش یافت و این بیشترین افزایش از سال 1981 تاکنون بود. عامل اصلی این افزایش قیمت ها، قیمت سوخت و مواد غذایی است. اما حتی بدون در نظر گرفتن آنها هم تورم قیمت های مصرف کننده و تولیدکننده افزایش یافته است.
در ماه مه سال جاری، اوضاع تا حد ممکن بد بود. نه تنها قیمت های کالاها در سطح بین المللی به طور گمراه کننده ای کاهش یافته بود، بلکه شرایط نزدیک به رکود آمریکا هم بدان معنا بود که برای کارمندان افزایش دستمزدها کافی نیست چون به پای نرخ تورم نمی رسد. این شرایط دردناک، اما غیرقابل اجتناب اقتصاد تغییر یافته آمریکا است؛آنچه آمریکایی ها می خرند نسبت به آنچه می فروشند گرانتر است.
قیمت های کالاها علت بخش اعظم افزایش تورم کلی و شاید تورم در بخش هایی غیر از غذا و سوخت است. این تورم ها به دلیل آنکه تولیدکنندگان هزینه های بالاتر کالاها را به مصرف کنندگان منتقل می کنند، افزایش یافته است. این موضوع به خصوص نسبت به موارد با مصرف بالای انرژی مانند هزینه پروازهای هواپیماها که طی سال گذشته 20 درصد افزایش یافته است صادق است.
تاثیر این هزینه های بالای انرژی، در کنار قیمت های بالاتر واردات که ناشی از تضعیف دلار است، احتمالا آنقدر که می توانست باشد، نبوده است، بنابراین تورم بدون در نظر گرفتن قیمت های سوخت و غذا ظرف ماه های آینده افزایش خواهد یافت. اما در آن زمان تورم کلی سقوط خواهد کرد. شاید دلیل این اتفاق تا حدودی مربوط به اخبار بد اقتصادی دیگر باشد: کاهش دستمزدهای واقعی. دستمزدهای ساعتی بخش خصوصی تنها افزایش 4/3 درصدی را ظرف سال منتهی به ماه جولای شاهد بودند. در مقایسه با تورم، در واقع آنها 2 درصد کاهش یافته اند.
سقوط دستمزدهای واقعی، رتبه نخست را در بحث های انتخاباتی در میان اقشار متوسط جامعه آمریکا به خود اختصاص داد. به علاوه این مساله دلیل اصلی این واقعیت است که تورم نسبت به دهه های پیش متفاوت است. برای آنکه نرخ تورم بالاتر به پدیده ای خطرناک تبدیل شود یک منحنی دستمزد – قیمت ها نیاز است و بدون افزایش دستمزدها، هیچ منحنی تشکیل نخواهد شد. دستمزدها در آمریکا در واقع کند تر از سال گذشته در حال رشد هستند.
اگر آمریکایی ها بیش از میزان مصرف خود نفت و سایر کالاها را تولید می کردند، منافع افزایش قیمت ها به سوی شرکت های آمریکایی جریان می یافت و بنابراین شرکت ها می توانستند دستمزدهای بالاتری را پرداخت کنند.
اما به جای آن، منافع به سوی تولیدکنندگان خارج از آمریکا جاری می شود، تورم بالا و رشد کند دستمزدها، هرچند دردناک است، اما برای آمریکایی ها لازم است تا این واقعیت را دریابند که با یک «شوک تجاری» روبه رو هستند.
آنها می بایست متناسب با شرکای تجاری خود، استانداردهای زندگی خود را پایین آورند. مثال ساده ای از این موضوع این است که شاخص قیمت های تولید ناخالص داخلی دولت یعنی آنچه آمریکایی ها تولید می کنند در سال مختوم به فصل دوم سال میلادی جاری 2درصد رشد داشت که این به معنای کندی رشد آن نسبت به سال پیش است. قیمت های خرید ناخالص داخلی یعنی آنچه آمریکایی ها می خرند، 4/3درصد رشد داشت که نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.
افزایش بیکاری و ظرفیت های خالی به معنای آن است که کارگرانی که تقاضای دستمزدهای بالاتر را دارند برای دستیابی به این هدف شان به شدت تحت فشارند.
شرکت ها نیز به شدت تحت فشارند تا به اندازه کافی قیمت ها را افزایش دهند تا هزینه های بالاترشان را جبران کند. خانه های خالی باعث می شود اجاره بهای برای آنها پرداخت نشود و این میزان اجاره بها را که بخش اعظم شاخص قیمت مصرف کننده را تشکیل می دهد، کنترل می کند. مارتین بارنز از مرکز تحقیقاتی بانک تحلیل گر اعتبارات معتقد است اقتصاد آمریکا کندتر از ظرفیت خود رشد خواهد کرد و این وضع حداقل تا پایان سال 2009 ادامه می یابد. در این مرحله اقتصاد 4درصد کندتر از پتانسیل خود عمل می کند و این بزرگترین «خلاء تولید» از سال 1983 خواهد بود.