تاريخ : سه شنبه 1 مرداد 1387

دبیر شورای عالی امنیت ملی خبر داد : تلفیق دوایده در مذاکرات هسته ای

ادعای رایس: مذاکرات جدی نبوده است
دنیای اقتصاد - کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا که به تازگی به دلیل اعزام ویلیام برنز معاون خود به مذاکرات ژنو از سوی برخی رسانه ها و محافل آمریکا مورد ملامت قرار گرفته است، در اولین واکنش رسمی خود به دور جدید مذاکرات ایران و کشورهای 1+5 گفت که این مذاکرات جدی نبوده است.

تلاش آمریکا برای بی ثمر جلوه دادن مذاکرات ژنو
جلیلی از تلفیق ایده ایران و غرب خبر داد
دنیای اقتصاد – کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا که به تازگی به دلیل اعزام ویلیام برنز معاون خود به مذاکرات ژنو از سوی برخی از رسانه ها و محافل آمریکا مورد ملامت قرار گرفته است، در اولین واکنش رسمی خود به دور جدید مذاکرات ایران و کشورهای 1+5 گفت که این مذاکرات جدی نبوده است. این در حالی است که طی روزهای گذشته خاویر سولانا، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپایی و نماینده کشورهای یادشده در مذاکرات با ایران بارها نشست ژنو را سازنده و مثبت خوانده اند. افزون بر این، سعید جلیلی، نماینده مقام معظم رهبری در شورای عالی امنیت ملی و دبیر این شورا به عنوان رییس هیات مذاکره کننده طرف ایرانی نیز بر سازنده و جدی بودن این نشست بارها و از جمله در بدو ورودش به میهن تاکید کرده و حتی بی درنگ پس از این مذاکرات و پیش از عزیمت به سوی کشورمان در ترکیه با وزیر امور خارجه این کشور دیدار و گفت و گو کرد. این گفت و گو نیز می تواند مهر تاییدی بر جدی بودن نشست ژنو قلمداد شود، به ویژه اینکه طی روزها و هفته های گذشته ترکیه تلاش موثری برای «تسهیل مذاکرات میان ایران و غرب» کرده است.
جلیلی بامداد دوشنبه در بدو ورود به فرودگاه بین المللی امام خمینی (ره) در جمع خبرنگاران گفت: در مصاحبه مشترک با آقای سولانا مطرح کردیم که روی ایده مشترک برای ادامه گفت و گوها کار می کنیم. این نگاه ما است و از چنین دیدگاهی استقبال می کنیم، آنها هم در اجلاس این نگاه را مورد توجه قرار دادند و از آن استقبال کردند و فکر می کنم در ادامه مذاکرات می توانیم کار را با توافق و تفاهم جلو ببریم.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران فضای اجلاس ژنو و مذاکرات را سازنده و روبه جلو توصیف کرد و گفت: این اجلاس به این منظور برگزار شد که درباره چگونگی مذاکرات، ساختار، ادامه و زمان بندی آن با یکدیگر به توافق برسیم.
وی افزود: در این اجلاس با ابتکار عمل وارد شدیم که در برابر پیشنهاد آنها و Nonpaper (نقشه راه) که ارائه کرده بودند، پیشنهادی مشخص برای ادامه کار با رویکردی سازنده ارائه کردیم که مورد توجه واستقبال طرف مقابل واقع شد.
وی تصریح کرد: درباره اینکه چگونه کار را ادامه دهیم در این اجلاس مباحث خوبی صورت گرفت.
جلیلی اضافه کرد: جمهوری اسلامی ایران در این مذاکرات نشان داد علاوه بر پاسخ به نامه شش کشور درباره ساختار مذاکرات دارای ایده روشن و طرح مشخص است.
نماینده مقام معظم رهبری در شورای عالی امنیت ملی افزود: یک ایده آنها ارائه کرده بودند، در اجلاس ژنو هم ما یک ایده ارائه کردیم؛ به طور منطقی باید این دو ایده با هم تلفیق شود و براساس نکات مشترک آنها، بتوانیم به یک ایده مشترک برای ادامه مذاکرات دست یابیم. جلیلی افزود: این آن چیزی بود که در اجلاس ژنو به صورت مشخص روی آن به شکل عملی توافق شد. وی ادامه داد: از اینکه فضای ژنو و فضای حاکم بر مذاکرات یک فضای سازنده و رو به جلو بود، استقبال می کنیم.
وی خاطرنشان کرد: درباره چگونگی ادامه کار تفاهم کرده بودیم براساس مشترکات دو بسته پیشنهادی کار را ادامه دهیم. دبیر شورای عالی امنیت ملی یادآور شد: در سفر سولانا به تهران، آنها یک Nonpaper ارائه و پیشنهاد خود را مبنی بر اینکه مذاکرات چگونه می تواند ادامه پیدا کند در یک صفحه ارائه کرده بودند، ما نیز اعلام کردیم بسته پیشنهادی، نامه و Nonpaper ارائه شده را به دقت مطالعه و بررسی خواهیم کرد و برپایه بسته پیشنهادی خود و مشترکات دو بسته، درباره چگونگی ادامه کار، پیشنهاد مشخص خود را ارائه می کنیم و همانطور که قول داده بودیم، در نخستین فرصت پاسخ آن نامه را دادیم.
جلیلی فضای اجلاس ژنو و مذاکرات را سازنده و روبه جلو توصیف کرد و افزود: ما با رویکردی مثبت به این اجلاس وارد شدیم، زیرا نگاهمان را درباره این مذاکرات راهبردی و دراز مدت می دانیم و لازمه آن این است که برای یک کار راهبردی و یک کار دراز مدت بریک مبنای صحیح، مستحکم و مورد توافق دو طرف عمل شود که بر این مبنا قرار شد دو طرف روی ایده های ارائه شده به منظور ادامه مذاکرات و چگونگی ساختار آن بررسی و اعلام نظرکنند.
وی در پاسخ به سوالی درباره حضور نماینده آمریکا در اجلاس ژنو گفت: ما با یک رویکرد سازنده در مذاکرات وارد شدیم، دیدگاه های خود را ارائه کردیم، متقابلا اعضای پنج به علاوه یک دیدگاه های خود را بیان کردند و نوعا دیدگاه ها سازنده و رو به جلو بود و باید در ادامه ببینیم این موضوع و مباحثی که بوده، مورد توجه قرار می گیرد یا نه؟
نماینده مقام معظم رهبری در پاسخ به سوالی درباره مطرح کردن این مطلب از سوی برخی کشورها که در موضوع هسته ای ایران تنها دو راه همکاری یا برخورد وجود دارد، گفت: ما نیز این مطلب را در مذاکرات ژنو مطرح کردیم که به هرحال این گزینه هایی است که در مقابل همه قرار دارد.
جلیلی افزود: ما اعلام کردیم که باید مشخص شود آیا نگاه مبتنی بر همکاری، تعامل سازنده و توجه به نگرانی های مشترک مبنای مذاکرات است یا اینکه نگاه غیرسازنده می تواند وجود داشته باشد.
به گزارش واحد مرکزی خبر، جلیلی در پاسخ به سوال دیگری درباره اینکه منظورتان از ادامه گفت وگوها درچارچوب کشورهای 1+6 بهتر از کشورهای 1-7 است، چیست؟ گفت: این مساله فراتر از گفت وگوهای صورت گرفته بود، ما بحثمان این است که امروز برای بسیاری از موضوع ها و مسائل منطقه ای و بین المللی که سالیان سال به صورت بحران یا مسائل مزمن در آمده است، باید بررسی کنند که آیا 1-7 می تواند اینها را به فرجام برساند یا 1+6؟
نماینده مقام معظم رهبری در شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به این سوال که آیا در اجلاس ژنو درباره تعلیق هم صحبت شد یا خیر، گفت: در این اجلاس درباره تعلیق هیچ صحبتی نشد و آنچه مطرح شد بحث هایی بود که طرفین برای ادامه مسیر ارائه کردند که چگونه درباره ساختار، شکل و چگونگی مذاکرات به تفاهم برسند.
وی در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه مطرح شده است که کشورهای 1+5، دو هفته برای پاسخ کشورمان به جمهوری اسلامی ایران فرصت داده اند، گفت: ما توافق ابتدایی کردیم که دو طرف ایده های ارائه شده را برای ادامه مذاکرات بررسی کنند و ظرف دو هفته دوباره بحث ها را ادامه دهیم.
مذاکرات هسته ای جلیلی در ترکیه
جلیلی همچنین یکشنبه شب و پیش از ورود به کشورمان در استانبول با علی باباجان وزیر امور خارجه ترکیه دیدار کرد. توقف جلیلی در ترکیه در حالی انجام شد که منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران نیز روز جمعه 28 تیر به آنکارا سفر و با رییس جمهور، نخست وزیر و وزیر امور خارجه ترکیه دیدار و گفت وگو کرده بود.پیش از سفر متکی به ترکیه نیز استفان هادلی، مشاور امنیت ملی آمریکا با مقام های ترکیه در روز پنج شنبه 27تیرماه سال جاری دیدار کرده بود.
دیروز علی باباجان، وزیر امور خارجه ترکیه اعلام کرد که هم ایران و هم غرب از آنکارا خواسته اند تا برای تسهیل روند مذاکرات هسته ای تلاش کند.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از خبرگزاری فرانسه، علی باباجان، در جمع خبرنگاران گفت: هیچ دلیلی برای بدبینی درباره رسیدن به راه حل در پرونده هسته ای ایران وجود ندارد.
وزیر امور خارجه ترکیه اظهار کرد: هم جلیلی و هم سولانا اعلام کرده اند که تا چند هفته دیگر، مذاکرات خود را از سر خواهند گرفت و ما تا آن تاریخ به ارتباطات خود با هر دو طرف ادامه می دهیم. این درخواستی است که از جانب هر دوی آنها (ایران و غرب) مطرح شده است. ما در این مذاکرات وساطت نمی کنیم، بلکه نقش آنکارا در این میان فقط تسهیل مذاکرات میان ایران و غرب است.
باباجان با بیان اینکه شکاف عمیقی از بی اعتمادی میان ایران و غرب در پرونده هسته ای وجود دارد، خاطر نشان کرد: ترکیه تلاش می کند تا هرگونه برداشت غلط را بر طرف و امکان رسیدن به فهمی بهتر بر اساس منافع مشترک را آسان تر کند.
ادعای رایس
اگرچه هم جلیلی و هم سولانا بر سازنده بودن مذاکرات ژنو تاکید کرده اند و سفر بی درنگ جلیلی به ترکیه را با توجه به سخنان علی باباجان می توان نشانی از جدی بودن این مذاکرات ارزیابی کرد، اما کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا مدعی شد که ایران در مذاکرات ژنو درباره برنامه هسته ای جدی نبوده است. رایس، روز دوشنبه در اولین اظهارات رسمی درباره نشست ژنو ادعا کرد که ایران به نمایندگان آمریکا و پنج کشور دیگر جواب سر بالا داده است.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، رایس گفت که هر شش کشور درباره مهلت دو هفته ای ایران برای اعلام موافقت درباره توقف کوتاه مدت فعالیت های هسته ای و آغاز مذاکرات یا روبه رو شدن با تحریم ها جدی هستند. در نشست ژنو آمریکا برای اولین بار سیاست بلندمدت خود را تغییر داد و دیپلماتی عالی رتبه را بر سر میز مذاکرات حاضر کرد.
وی گفت: سعید جلیلی، مذاکره کننده ارشد هسته ای ایران به جای ارائه پاسخی مستقیم حرف هایی پراکنده و «گفت وگوهای کوتاه درباره فرهنگ» را تحویل داده است. رایس به خبرنگارانی که همراه او به امارات سفر می کردند، گفت: ما انتظار داشتیم پاسخ ایران را بشنویم، اما مانند دفعات بسیار دیگر در رابطه با ایرانی ها، آنچه مطرح شد جدی نبود.
وی افزود: اکنون زمان آن است که ایرانی ها پاسخی جدی ارائه کنند. وزیر امور خارجه آمریکا ادامه داد: آنها نمی توانند همین طور ادامه دهند، تعلل کنند و گفت وگوهای کوتاهی درباره فرهنگ داشته باشند، بلکه باید تصمیم بگیرند. رایس در حالی این اظهارات را بیان کرده است که خاویر سولانا، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپایی در نشست خبری مشترک با جلیلی در ژنو مذاکرات را سازنده و مثبت خواند.
رایس گفت: اگر ایران ظرف دو هفته به صورت مثبت پاسخ ندهد، می تواند اواخر اوت یا در سپتامبر در انتظار تحریم های بیشتر آمریکا و اتحادیه اروپایی باشد و پس از آن نیز با قطعنامه چهارم تحریم در شورای امنیت روبه رو شود. وی افزود: ظرف دو هفته خواهیم دید که ایران چه اقدامی خواهد کرد، اما فکر می کنم که اکنون روند دیپلماتیک با نوع جدیدی از انرژی روبه رو شده است.
وزیر امور خارجه آمریکا گفت: اگر آنها تصمیم به تعلیق نگیرند، آن گاه ما در موقعیتی خواهیم بود، که باید به شورای امنیت باز گردیم.
رایس افزود : تماس های عالی رتبه میان آمریکا و ایران بسیار نادر است و حضور برنز در مذاکرات ممکن است ایرانی ها را گیج کرده باشد.
وی در عین حال به تغییر تاکتیکی در سیاست آمریکا برای نشان دادن اتحاد میان گروه 1+5 اذعان کرد. رییس دیپلمات های آمریکایی گفت: مهم است که گهگاهی به دیپلماسی جان تازه ای بخشیده شود.
وی ادامه داد: فکر می کنم این واقعیت که ما (برسر میز مذاکره) رفتیم ممکن است اندکی ایرانی ها را متعجب کرده باشد و آنها واکنش نداشتند که به کسی اطمینانی بدهد. رایس در پاسخ به این سوال که آیا برنز و دیپلمات دیگری از آمریکا در دو هفته آینده برای شنیدن پاسخ ایران حاضر خواهد شد، این مساله را رد کرد و گفت: فکر می کنم ما برای اینکه نشان دهیم آمریکا جدی است و به شرکای مان اطمینان دهیم که جدی هستیم به قدر کافی اقدام کرده ایم.
وی با اشاره به اقدام شورای امنیت سازمان ملل متحد در تصویب سه قطعنامه علیه ایران امکان وقوع هر گونه «اقدام قریب الوقوعی» را تا ماه آگوست منتفی دانست، اما احتمال افزایش فشارها بر ایران یا به قول خود اقدامات تنبیهی بیشتر علیه تهران را محتمل ارزیابی کرد. وی همچنین احتمال به کارگیری اقدامات یکجانبه واشنگتن علیه تهران با هدف انزوای بیشتر موسسه های مالی ایران را نیز محتمل دانست و گفت: روش دیپلماتیک ما در برابر ایران شامل دو گزینه است: اول مذاکره که ما تمایل زیادی برای انجام این مذاکرات داریم و دیگری احتمال به کارگیری اقدامات تنبیهی است که اگر ایران به خواسته جامعه جهانی! پاسخ نگوید؛ ما به احتمال زیاد این اقدام را انجام خواهیم داد. این در حالی است که وزیران خارجه و مسوولان سرویس های امنیتی آمریکا، مصر، اردن، عراق و اعضای شورای همکاری خلیج فارس دیروز با حضور کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا در ابوظبی پرونده هسته ای ایران را بررسی کردند.
به گزارش خبرگزاری فارس، منابع دیپلماتیک مصری پیش از برگزاری این نشست به روزنامه الشرق الاوسط گفته بودند: در این نشست که موسوم به اجلاس گروه «6+3+1» است، بحث نفوذ ایران در منطقه در کنار برنامه هسته ای این کشور مورد بررسی قرار می گیرد. حسام زکی، سخنگوی رسمی وزارت خارجه مصر نیز گفته بود: هدف از این نشست بحث و تبادل نظر درباره جدیدترین وضعیت خلیج فارس و نتایج مذاکرات ایران و غرب در ارتباط با پرونده هسته ای این کشور است.
وی افزوده بود: انتظار می رود وضعیت سیاسی و امنیتی عراق در این نشست مورد بحث و بررسی قرار بگیرد. برپایه این خبر، اولین نشست وزیران خارجه و مسوولان سرویس های امنیتی آمریکا، مصر، اردن، عراق و شش کشور حاشیه جنوبی خلیج فارس در سال 2007 در شرم الشیخ مصر برگزار شد. در آن زمان نشست مزبور به اجلاس گروه 6+2+1 مشهور شد، البته در آخرین نشست مسوولان سرویس های امنیتی این گروه که در آوریل گذشته در بحرین برگزار شد با پیوستن عراق به گروه مزبور موافقت کردند و از آن زمان به بعد این بلوک سیاسی و امنیتی به گروه 6+3+1 مشهور شد.
به گفته منابع دیپلماتیک از جمله اهداف تشکیل این گروه سیاسی و امنیتی مقابله با نفوذ ایران در منطقه است.